izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Oğurluqca sözü Azərbaycan dilində zərf kimi işlənir və əsas mənası "gizlicə, xəlvəti, başqalarına sezdirmədən" deməkdir. Lüğətlərdəki qısa izahlar sözün əhatə etdiyi bütün məna çalarlarını tam əks etdirmir. Daha dəqiq ifadə etmək üçün "oğurluqca" sözünün mənasını bir neçə aspektdən araşdıraq.

Birincisi, sözün etimologiyasına nəzər salaq. "Oğurluq" sözünün kökü "oğurlamaq" fellə bağlıdır və gizli, qanunsuz əldə etməni ifadə edir. "-ca" şəkilçisi isə hərəkətin necə yerinə yetirildiyini göstərən zərf şəkilçisidir. Beləliklə, "oğurluqca" sözü hərəkətin oğurluq hərəkətinə bənzər, gizli, diqqətsiz qalacaq şəkildə, sezilmədən yerinə yetirilməsini bildirir. Bu gizlilik yalnız oğurluqla məhdudlaşmır; hər hansı bir işi gizlicə, xəlvəti etmək mənasında da işlənə bilər.

İkincisi, sözün işlənmə dairəsinə diqqət yetirək. "Oğurluqca içəri girmək" ifadəsi göstərdiyi kimi, fiziki bir hərəkəti təsvir etmək üçün istifadə oluna bilər. Ancaq bununla yanaşı, məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, "O, oğurluqca pul yığdı" cümləsində pul yığmanın gizli, şəffaf olmayan, bəlkə də qanunsuz yollarla aparıldığını ifadə edir. Bu mənada söz yalnız gizliliyi deyil, həm də qanunsuzluğu, etibarsızlığı da ifadə edir.

Üçüncüsü, "oğurluqca" sözünün sinonimlərinə baxaq. Tamamilə sinonim olmasa da, "gizlicə", "xəlvəti", "səssizcə", "diqqətdən yayınaraq", "qəfil" kimi sözlər bəzi hallarda onun yerinə işlənə bilər. Ancaq "oğurluqca" sözü bu sözlərin ifadə etdiyi mənanı daha da gücləndirir və hərəkətin gizli və potensial olaraq qanunsuz xarakter daşıdığını vurğulayır. Verilən nümunədəki "...Mən üç yüz evin kattası ola-ola bir ulağ da tapa bilmirəm, gedərəm oğurluqca..." cümləsində söz, acılıq və çarəsizlik içində hətta oğurluğa da meyl etməyi ifadə edir.

Nəticə olaraq, "oğurluqca" sözü sadəcə "gizlicə" mənasından daha geniş bir məna spektrinə malikdir. O, hərəkətin gizli, xəlvəti, diqqətdən yayınaraq yerinə yetirilməsini, həmçinin həmin hərəkətin qanunsuz və ya etibarsız olma ehtimalını da özündə əks etdirir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz