Odunkəsən (lat. Cerambycidae) – entomologiya elmində ağac və kolların qabıq və oduncağı ilə qidalanan böcəklər fəsiləsini ifadə edən termindir. Bu termin, əsasən, bu fəsiləyə aid olan böcəklərin sürfələrini də əhatə edir, çünki sürfələr məhz oduncağın içərisində yaşayır və inkişaf edirlər. Odunkəsən termini, bu böcəklərin həyat tərzi və qida mənbəyinə istinad edərək verilmişdir.
Odunkəsən adının etimologiyasına nəzər salsaq, “odun” sözü ağacı, “kəsən” isə kəsən, dağıdan, yeyən mənalarını verir. Beləliklə, ad, həmin böcəklərin ağac toxumasını dağıtması ilə əlaqədardır. Bu ad, özünün sadəliyi və dəqiqliyi ilə seçilir, böcəyin əsas xüsusiyyətini - oduna zərər verməsini aydın şəkildə əks etdirir.
Odunkəsən fəsiləsinə aid növlərin morfologiyası və ölçüləri müxtəlifdir. Bəzi növlər kiçik, bəziləri isə olduqca böyükdür. Onların bədənləri uzundur və antenasları yaxşı inkişaf etmişdir. Rəngləri də müxtəlifdir – qara, qəhvəyi, yaşıl və ya rəngarəng ola bilər. Bəzi növlərin rənglənməsi kamuflyaj funksiyası daşıyır.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Bağdakı ağacları odunkəsənlər məhv edir.
- Odunkəsənin sürfələri ağacın içərisində uzun müddət yaşayır.
- Meşəçilər odunkəsənlərlə mübarizə aparmaq üçün müxtəlif üsullar tətbiq edirlər.
- Bu odunkəsən nadir və qorunan növlərdəndir.
Odunkəsənlər, əsasən, meşə təsərrüfatı üçün zərərvericidir. Onların fəaliyyəti ağacların qurumasına və məhv olmasına səbəb olur. Ona görə də, odunkəsənlərlə mübarizənin ekoloji və iqtisadi əhəmiyyəti böyükdür.