izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Odlandırılmaq (məch.) – Köhnə Azərbaycan dilindəki "od" və "-landırılmaq" şəkilçisinin birləşməsindən əmələ gəlmiş sözdür. Əsas leksik mənası "oda tutulmaq, od vasitəsilə yandırılmaq, alovlandırılmaq"dır. Bu proses nəticəsində bir obyekt tam yanmış ola bilər, yaxud sadəcə alışmış, alovlanmış vəziyyətə düşə bilər. Mənaca birmənalı deyil və kontekstdən asılı olaraq fərqli mənalarda işlənə bilər.

Birinci məna: Tam yandırılma, məhv edilmə. Misal üçün, "Ev odlandırıldı" cümləsində "odlandırılmaq" sözü evin tamamilə yanmasını, məhv olmasını bildirir. Bu mənada "yandırılmaq", "külə döndərilmək", "yox edilmək" sinonimləri kimi istifadə oluna bilər.

İkinci məna: Alışdırılmaq, alovlandırılmaq. "Papiros odlandırıldı" cümləsində olduğu kimi, bu mənada "odlandırılmaq" sözü bir obyektin alovlanmasını, yanma prosesinin başlanmasını bildirir. Burada obyektin tam məhv olması nəzərdə tutulmur. Sinonim kimi "alışdırılmaq", "axtalanmaq", "lovlamaq" (məsələn, şamı lovlamaq) kəlmələrini göstərmək olar.

Üçüncü məna (məcazi məna): Bəzən "odlandırılmaq" sözü məcazi mənada da işlənə bilər. Məsələn, "Onun hirsinə odlandırıldı" cümləsində "odlandırılmaq" sözü kəskin hirslənmə, qəzəblənmə mənasını verir. Bu mənada "qızdırılmaq", "alovlanmaq" (məcazi mənada) sinonim kimi istifadə oluna bilər. Bu, sözün kontekstdən asılı olaraq mənasının necə genişləndirilə biləcəyinin nümunəsidir.

Qeyd: "Taya odlandırıldı" cümləsindəki "taya" sözünün mənası aydın deyildir. Kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalarda ola bilər (məsələn, köhnə bir taxta qurğu, otlaq və s.). Ona görə də cümlənin tam mənasını anlamaq üçün daha çox məlumata ehtiyac var.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz