izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Ober... [alm. ober – baş, böyük] Bir sıra xarici ölkələrin, xüsusilə alman dilinin təsir dairəsində olan ölkələrin (Avstriya, Almaniya və s.) administrativ və hərbi sistemlərində yüksək vəzifə və rütbələri bildirən bir ön söz (prefiks) olaraq işlənir. Ober sözü əsasən Alman mənşəli olub, "üst", "baş", "böyük" mənalarını verir və əlavə olunduğu sözün səlahiyyət və iyerarxiyada yüksək mövqeyini göstərir. Misal olaraq, bir çox alman dillərindən götürülmüş sözlərdə “ober” ön sözünün işlənməsini görə bilərik.

Bu ön sözün əlavə olunduğu sözün mənası ilə birlikdə "yüksək səviyyəli", "baş", "rəhbər" kimi mənalar ifadə edir. Məsələn, "Oberleutnant" (baş leytenant) rütbəsi, "Oberbürgermeister" (baş meri) vəzifəsi bu ön sözün işlənməsinə bariz nümunələrdir. "Ober-" ön sözü sadəcə olaraq bir vəzifənin yuxarı pilləsini göstərməklə yanaşı, həm də sözün fonetik quruluşuna təsir edir, yeni bir söz meydana gətirir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "Ober..." ön sözünün işlədilməsi hər zaman coğrafi məhdudiyyətə malikdir. Bu söz əsasən Avropa dillərinə, xüsusilə alman dilindən təsirlənmiş dillərə aiddir və digər dillərdə bu qədər geniş yayılmamışdır. Azərbaycan dilində isə bu ön söz qəbul olunmuş termin deyil, əsasən xarici dil mənşəli terminlərin tərcüməsi və ya izahı zamanı rast gəlinir. Ona görə də, Azərbaycan dilində bu ön sözün işlədilməsi daha çox terminoloji kontekstdə müşahidə olunur.

Beləliklə, "Ober..." ön sözü, qısa və lakonik olmasına baxmayaraq, Alman dilinin zəngin leksikasına və hərbi-administrativ terminlərinin quruluşuna böyük töhfə vermişdir. Onun mənası və işlədilməsi tarixi və coğrafi kontekstlə sıx bağlıdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz