Nümunəlik sözü Azərbaycan dilində iki əsas mənada işlənir və hər iki məna nümunəvi sözü ilə sıx əlaqədardır. Birinci mənada, "nümunəlik" sözü bir şeyin nümunəvi, təmsil edici, tipik xüsusiyyətlərə malik olduğunu bildirir. Bu mənada o, keyfiyyətcə üstün, standartlara uyğun, əsas götürülə bilən mənaya malikdir. Məsələn, "nümunəlik mal" ifadəsi keyfiyyətcə yüksək, digər mallara nümunə ola biləcək malı göstərir. Bu mənada "nümunəlik" sözü sırf keyfiyyət bildirən bir sifət kimi çıxış edir və əşyanın, hadisənin və ya prosesin nümunəvi, ideal və ya standart olma xüsusiyyətini vurğulayır.
İkinci mənada isə "nümunəlik" sözü "nümunə götürmək" mənasında işlənir. Bu zaman hər hansı bir şeyin başqa şeylər üçün nümunə, əsas və ya model kimi götürülməsini ifadə edir. Məsələn, "Nümunəlik götürmək" ifadəsi müəyyən bir hadisəni, fəaliyyəti və ya şəxsiyyəti başqaları üçün örəkcə, əsas, bələdçi olaraq qəbul etməyi bildirir. Bu mənada söz fel və ya feli sifət kimi işlənərək hərəkət və ya proses bildirir. Məsələn, cümlədə: "Onun uğuru digərləri üçün nümunəlik götürülməlidir" sözü fel kimi işlənir və uğurun əsas və nümunə olduğunu ifadə edir.
Etimalogiyasına gəldikdə, "nümunəlik" sözü "nümunə" sözünün "-lik" şəkilçisi ilə törəməsidir. "-lik" şəkilçisi isimlərin sifət və ya isim əmələ gətirməsində istifadə olunan məhsuldar bir şəkilçidir və bu halda "nümunəvilik" mənasını yaradır. Yəni "nümunəlik" sözü bir şeyin nümunəvi olma xüsusiyyətini ifadə edir.