Nühüsət (ər. نُحُوسَة - nuhūsah) sözü klassik Azərbaycan ədəbi dilinin zəngin leksikasına aiddir. Əsas mənası uğursuzluq, bədbəxtlik, şər, pislik, məşumluq, nəhslik kimi ifadə oluna bilər. Ancaq sadəcə "uğursuzluq" deyərkən qarşılaşdığımız sadə bir hadisəni deyil, daha geniş, bəzən qaçılmaz kimi görünən, taleyin pis bir dövrü, böyük miqyaslı bədbəxtlik və ya şər kimi anlaşılmalıdır. Bu, yalnız bir hadisənin deyil, bir müddətin, bir dövrün ümumi xarakteristikasıdır.
Sözün ərəbcə kökünə nəzər salsaq, "nuhūs" (نُحُوس) kökündən törədiyini görərik ki, bu da "pis ulduzlar", "pis təsir", "bədbəxtlik" mənalarını verir. Beləliklə, nühüsət astral təsirlərə, taleyə və qismətə inancı əks etdirən bir anlayışdır. Sadəcə təsadüfi bir uğursuzluqdan daha çox, daha böyük, daha dərin bir mənada istifadə olunur. Bir növ qaranlıq bir qüvvənin təsiri, taleyin insan üzərinə göndərdiyi qara bulud kimi qəbul edilə bilər.
Mövlana misalında olduğu kimi, "Qibleyi-aləm bu əyyami-nühusətdə..." ifadəsində "nühüsət" müəyyən bir zaman kəsiyini, xüsusilə də novruz bayramından sonra on beş günlük bir dövrü, uğursuzluq və bədbəxtliyin hökm sürdüyü bir zamanı ifadə edir. Bu, sadəcə bir neçə günün uğursuzluğu deyil, ümumi bir atmosferi, bir dövrün xarakterini təsvir edir.
Müasir Azərbaycan dilində nühüsət sözü daha az işlənsə də, ədəbiyyatda, xüsusilə klassik əsərlərdə və poetik dil səviyyəsində hələ də rast gəlinir. İstifadəsi zamanın ruhunu, qədim inancları və poetik ifadə tərzinə olan bağlılığı göstərir. Nühüsət sözünü cümlədə işlətmək üçün məsələn, aşağıdakı kimi nümunələr göstərmək olar:
"O ilin qış ayı nühüsət dövrü idi; xəstəliklər yayılmış, qıtlıq hökm sürürdü."
"Qədim əfsanələrə görə, bu meşədə nühüsət hakim idi, heç kim ora girməyə cürət etməzdi."
"Bu evdə bir nühüsət var, bir dəfə ayağımı buraya basdırdığım gündən bəri hər şeyim alt-üst oldu."
Göründüyü kimi, nühüsət sözünün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq geniş şəkildə dəyişə bilir. Ancaq əsas mənası hər zaman uğursuzluq, bədbəxtlik və şər kimi qalır.