izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nuri-didəm: Köhnəlmiş bir söz olaraq, "Nuri-didəm" çox sevilən, çox dəyərli və əziz bir şəxsə nəvazişlə, məhəbbətlə yanaşma və müraciət formasını ifadə edir. Bu ifadədəki "nuri" sözü "işıq, nur" mənasını verir və sevilən şəxsin həyatdakı parlaqlığı, möhtəşəmliyi, insanın ruhuna işıq saçan təsiri kimi metaforik mənada işlənir. "Didəm" isə əzizləmək, sevmək mənasını daşıyan bir əlavədir. Beləliklə, "Nuri-didəm" tam ifadəsi, "gözümün nuru, canımın işığı, həyatımın nuru" kimi ifadələrlə sinonimdir. Sözün kökü türk dillərindəki "nur" və "didəm" (sevmək, əzizləmək) felindən götürülmüşdür.

İfadənin istifadəsi, əsasən, qohum-qardaş, yaxın dost və ya sevgilinin adına deyilir və aralarındakı sıx bağlılığı, dərin məhəbbəti vurğulayır. Mütləq bir qohumluq əlaqəsini ifadə etməsə də, çox sıx və dərin bir sevgi əlaqəsini bildirir. Məsələn, bir ana övladına "Nuri-didəm, sən necəsən?" deyə müraciət edə bilər. Yaxud, bir ərin arvadına "Nuri-didəm, mənimlə gəl" deyə bilər. Bu halda, ifadə sadəcə bir müraciət formasından daha çox, dərin bir hissi ifadə edər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "Nuri-didəm" müasir Azərbaycan dilində çox nadir hallarda istifadə olunur. Köhnəlmiş bir söz olsa da, ədəbiyyatda, xüsusilə də tarixi roman və hekayələrdə bu ifadəyə rast gəlmək mümkündür. Onun istifadəsi əsərin dilinə köhnə bir hava qatır və o dövrdəki əlaqələri daha aydın şəkildə oxucuya çatdırır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz