Nöqtə (n.) - Qələm, karandaş, iynə və s. iti və ya nazik cisimlərin səthə toxunması, batması və ya vurulması nəticəsində yaranan kiçik, dairəvi və ya oval formalı iz, ləkə, işarə. Bu iz müxtəlif materiallar üzərində (kağız, parça, dəri və s.) meydana gələ bilər və ölçüsü, rəngi və görünüşü istifadə olunan alətə, təzyiqə və səthin növünə bağlıdır. Nöqtənin yaranması həm mexaniki təsir (məsələn, iynənin batması), həm də rəngləyici maddələrin səthə hopması (məsələn, qələm ilə yazılma) nəticəsində baş verə bilər.
Mənşəyi: Sözün etimologiyası türk dillərinə aiddir və "nökdə" formasından törəmişdir. "Nökdə" sözü "nök" (uclar, zirvələr) sözü ilə əlaqədardır və kiçik, nöqtəvari bir şey kimi təsəvvür olunur.
Fərqli cümlələrdə işlənməsi:
- Coğrafiya: Dünyanın xəritəsində Bakının yeri bir nöqtə ilə işarələnmişdir.
- Riyaziyyat: Riyaziyyatda nöqtə müəyyən bir yer və ya mövqeyi göstərir.
- Ədəbiyyat: Yazıçının qələmindən düşən hər nöqtə, yeni bir dünyanın açarını təşkil edirdi.
- Həndəsə: Həndəsədə nöqtə ölçüsüz bir cisimdir.
- Sənət: Rəssam rəsmini minlərlə kiçik nöqtənin bir araya gəlməsindən yaradıb.
- Gündəlik dil: O, mətnin sonuna nöqtə qoymağı unutmuşdu.
- Məcaz mənası: Onun fikirləri, həqiqətin yalnız bir nöqtəsini əhatə edirdi.
Qeyd: "Nöqtə" sözü həm konkret (fiziki olaraq görünən iz), həm də abstrakt (məkanın müəyyən bir mövqeyi) mənada işlənə bilər. Mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.