Novokain (lat. novus – yeni və (ko)kain) – keyləşdirmə və digər müalicəvi məqsədlər üçün istifadə olunan bir tibbi preparatdır. Adından da göründüyü kimi, "novokain" sözü "yeni" mənasını verən latın "novus" sözü ilə kokainə bənzər təsirə malik olduğunu ifadə edən "kain" (kokainin kimyəvi quruluşuna istinadən) hissəsindən ibarətdir. Ancaq kokaindən fərqli olaraq, novokainin təsiri mərkəzi sinir sisteminə o qədər güclü təsir etmir və asılılıq yaratmır. Bu, onun əsas üstünlüklərindən biridir.
Novokain əsasən yerli anestezik kimi istifadə olunur, yəni bədənin müəyyən bir hissəsinin hissini müvəqqəti olaraq ləğv edir. Bu, tibbi müdaxilələrin (məsələn, diş həkimi müalicəsi, cərrahi əməliyyatlar, enjeksiyalar) zamanı ağrını azaltmaq üçün tətbiq olunur. Novokainin təsiri inyeksiya yolu ilə yerinə yetirilir və təsiri müvəqqətidir. Təsir müddəti və intensivliyi inyeksiya edilən dozaya və preparatın konsentrasiyasına bağlıdır.
Kimyəvi quruluşuna görə novokain ester tipli yerli anesteziklərə aiddir. Bu qrup dərmanlar sinir impulslarının ötürülməsini blok edərək ağrını azaldırlar. Novokainin digər yerli anesteziklərdən fərqləndirən xüsusiyyətləri onun nisbətən qısa təsir müddəti və bəzi hallarda allergik reaksiyalara səbəb ola bilməsidir. Buna görə də istifadədən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək və allergiya tarixçəsinin öyrənilməsi vacibdir. Müasir tibbdə, daha təkmil və yan təsirləri az olan yerli anesteziklərin geniş yayılmasına baxmayaraq, novokain hələ də bəzi hallarda istifadə olunur.
Cümlə içərisində istifadə nümunələri:
- Diş həkimi əməliyyatından əvvəl xəstəyə novokain vuruldu.
- Novokainin təsiri keçəndən sonra ağrı yenidən başladı.
- Bu əməliyyat üçün novokaindən başqa anesteziklərdən də istifadə edilə bilər.