Nitqpərdaz sözü ərəb dilindən götürülmüş "nitq" (کلام - söz, danışıq, ifadə) və fars dilindən götürülmüş "pərdaz" (پرداز - işləmə, bəzəmə, tərtib etmə) sözlərinin birləşməsindən əmələ gəlmişdir. Lüğətlərdə verilən izahı nisbətən dar mənada olsa da, nitqpərdaz sözünün əhatə etdiyi məna spektrini daha geniş şəkildə izah etmək mümkündür.
Nitqpərdaz, nitq söyləməyi, danışmağı sevən və buna bacarığı olan şəxs deməkdir. Bu bacarıq sadəcə nitqin səlisliyi və aydınlığı ilə deyil, həm də nitqin məzmununun zənginliyi, arqumentlərinin möhkəmliyi, ifadə vasitələrinin müxtəlifliyi ilə səciyyələnir. Belə şəxs danışıqda sözləri gözəl və sərrast seçə bilir, düşüncələrini aydın və qəti ifadə edə bilir. Nitqpərdazın nitqi dinləyicilər tərəfindən maraqla qarşılanır, çünki o, dinləyicilərin diqqətini cəlb edə bilir və onları özünə bağlayır.
Lüğətdə göstərildiyi kimi, "nitqpərdaz" sözü çox vaxt istehza məqsədilə işlədilir. Bu halda, nitqpərdaz söhbətə çox girən, boş-boş danışan, özünü göstərmək üçün hər fürsətdən istifadə edən, sözləri ilə öz əhəmiyyətini şişirdən kimsə kimi təsvir olunur. Bu mənada, nitqpərdaz özünü həddindən artıq övgüyə bələyən, səlis danışığı ilə özünü vacib göstərməyə çalışan kimi təsvir oluna bilir. Belə hallarda söz bir qədər mənfi konnotasiya daşıyır.
Cümlə içərisində istifadəsi:* O, nitqpərdaz bir insandı, hər yerdə fikrini açıq şəkildə və gözəl ifadə edirdi. (Müsbət mənada)* Toplantıda nitqpərdaz həmkarım saatlarla öz uğurlarından danışırdı. (Mənfi mənada, istehza ilə)* Nitqpərdazlar tez-tez öz fikirlərini həddindən artıq uzatmaqla diqqəti özlərinə cəlb etməyə çalışırlar. (Mənfi mənada, ümumiləşdirmə ilə)