izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nisf (ər. نصف - niṣf) sözü Azərbaycan dilində əsasən "yarı" və ya "yarım" mənalarında işlədilir. Ərəb mənşəli olan bu söz, lüğətlərdə qeyd edildiyi kimi, bir bütövün iki bərabər hissəsindən birinə işarə edir. Ancaq sadəcə say ədədinin yarısını ifadə etməklə kifayətlənməyərək, vaxt, məkan, miqdar və s. kimi müxtəlif kontekstlərdə işlənə bilir.

Məsələn, "gecənin bir nisfinə qədər çalıb-oxudu" cümləsində "nisf" sözü gecənin yarısını, yəni təxminən 12 saatdan 6 saatını ifadə edir. Bu cümlədə "nisf" vaxt mənasında istifadə olunub. Digər bir nümunə olaraq, "sahənin nisfi" ifadəsi sahənin iki bərabər hissədən birini bildirir. Burada isə "nisf" kəmiyyət (məkan) mənasında işlənir.

"Nisf" sözünün istifadəsi, "yarı" və "yarım" sözlərinin istifadəsindən bəzən fərqlənə bilər. "Yarı" və "yarım" sözləri daha çox colloquial (söhbət dilində) tərzdə işlənir, halbuki "nisf" sözü daha rəsmi və ya ədəbi üsluba malikdir. Məsələn, elmi mətnlərdə və ya daha formal yazılarda "nisf" sözünün işlənməsi "yarı" və ya "yarım" sözlərinin işlənməsindən daha uyğun ola bilər. Lakin, bu fərq həmişə də kəskin görünmür və kontekstdən asılı olaraq "nisf", "yarı" və "yarım" sözləri bir-birinin əvəzinə işlənə bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "nisf" sözü sözün özü ilə ifadə olunan kəmiyyətin tam olaraq dəqiq yarısını bildirmir. Bəzi hallarda təxminən yarını ifadə etmək üçün işlənə bilər. Məsələn, "məhsulun nisfini satdı" cümləsində tam dəqiq yarının satıldığına zəmanət yoxdur, təxminən yarısının satıldığı başa düşülür. Bu mənada "nisf" sözünün istifadəsi daha çox "təqribən yarı" mənasını verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz