Nəsildəngəlmə sifəti, əsasən genetik və ya irsi xarakter daşıyan hadisələr, xüsusiyyətlər və ya xəstəliklərlə bağlıdır. "Nəsil" sözünün "soy, nəslob, törəmə" mənalarını nəzərə alaraq, "nəsildəngəlmə" bir şeyin ata-babadan, əcdadlardan övlada miras qalmasını, bir nəsildən digərinə ötürülməsini ifadə edir. Bu ötürülmə genetik material vasitəsilə baş verə bilər (məsələn, nəsildəngəlmə xəstəliklər), yaxud mədəni, sosial və ya mənəvi dəyərlərin nəsildən-nəslə ötürülməsi ilə bağlı ola bilər (məsələn, nəsildəngəlmə adət-ənənələr).
Etimoloji baxımdan, "nəsildəngəlmə" sözü "nəsil" və "-dəngəlmə" morfemlərindən təşkil olunmuşdur. "-dəngəlmə" əlavəsi "bir şeyin bir yerdən gəlməsi, mənşəyi" mənasını ifadə edir. Beləliklə, "nəsildəngəlmə" birbaşa "nəsildən gələn, nəsil vasitəsilə ötürülən" mənasını verir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
- Onun nəsildəngəlmə göz xəstəliyi var.
- Nəsildəngəlmə ənənələrimizi qoruyub saxlamalıyıq.
- Bu nəsildəngəlmə bir qüsur deyil, əksinə, xüsusi bir qabiliyyətdir.
- Ailədə nəsildəngəlmə bir peşə var idi.
- Nəsildəngəlmə zənginliyi hər zaman qiymətləndirilməlidir.
Göründüyü kimi, "nəsildəngəlmə" sözü həm bioloji, həm də sosial-mədəni kontekstdə işlənə bilər və hər iki halda da miras qalma, ötürülmə anlayışını ifadə edir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq fərqlənə bilsə də, əsas mahiyyət dəyişməz olaraq qalır.