Nəsilbənəsil sözü Azərbaycan dilində sifət kimi işlənir və əsasən "nəsildən-nəslə", "nəsillər boyu", "ata-babadan tutmuş" mənalarını ifadə edir. Bu söz, bir ailənin, qəbilənin və ya xalqın tarixi boyu davam edən bir vəziyyət, xüsusiyyət və ya hadisəni ifadə etmək üçün işlədilir. Məsələn, "nəsilbənəsil davam edən ənənələr" ifadəsində nəsilbənəsil sözü, bu ənənələrin uzun müddət, bir çox nəsil boyunca davam etdiyini bildirir.
Sözün mənşəyinə nəzər salsaq, "nəsil" və "bənəsil" sözlərinin birləşməsindən əmələ gəldiyini görərik. "Nəsil" sözü öz-özlüyündə "növ", "cins", "soy", "ailə" mənalarını daşıyır. "Bənəsil" isə "nəsil" sözünün sinonimidir və daha çox köhnə üslublu bir sözdür. Beləliklə, "nəsilbənəsil" sözü təkrar vasitəsi ilə nəsillərin ardıcıllığını, uzun müddət davam edən bir prosesi vurğulayır.
Sözün işlənməsinə dair nümunələrə baxaq: "Nəsilbənəsil ötürülən bu sənət indi də yaşayır", "Nəsilbənəsil toplanan bu kitabxana nadir əsərlərlə zəngindir", "Nəsilbənəsil miras qalan torpaqlar indi parçalanıb". Bu nümunələr göstərir ki, "nəsilbənəsil" sözü həm müsbət, həm də mənfi kontekstlərdə, uzun müddətli davamlılığı ifadə etmək üçün işlədilə bilər. Həmçinin, misalda verilən "[Zeyni baba:] Elədir, nəyimiz varsa nəsilbənəsil talanıb" cümləsində, "talan" sözü ilə birlikdə nəsillər boyu davam edən mənfi bir vəziyyətin, talanın uzunmüddətli təsirini ifadə edir.
Qısaca desək, "nəsilbənəsil" sözü, uzun müddətli davamlılığı, nəsildən-nəslə ötürülən bir vəziyyəti, xüsusiyyəti və ya hadisəni vurğulayan, təkrar vasitəsi ilə təsiri gücləndirən bir sifətdir. Söz, həm yazılı, həm də şifahi nitqdə tez-tez işlədilir və Azərbaycan dilinin zəngin leksikasının ayrılmaz bir hissəsidir.