izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nəməki (fars. نَمَکی‎ - namaki) sifəti olub, əsasən "şux, məzəli, duzlu" mənalarında işlənir. Lüğətlərdə verilən tərif, sözün əsas mənasını əhatə etsə də, onun incəliklərini və kontekstdən asılı olaraq dəyişən məna çalarlarını tam olaraq əks etdirmir.

Fars dilindən götürülmüş "nəməki" sözü, əslində "duzlu" mənasından daha geniş bir məna spektrini əhatə edir. "Duzlu" mənası, sözün əsas kökünə ("nəm" - duz) istinad edərək əldə edilir. Lakin zaman keçdikcə, bu söz daha çox metaforik mənada, insan xarakterini və davranışını təsvir etmək üçün işlənməyə başlayıb. Bu mənada, "nəməki" şuxluğu, zərifliyi, məzəliyi, hazırcavablığı və hətta bir qədər də təkəbbürlü və ələ salmağı sevən bir xarakteri ifadə edir.

Beləliklə, "nəməki" sadəcə "şux" və ya "məzəli" deyil, daha çox bu keyfiyyətlərin mürəkkəb bir qarışığını ifadə edir. Bu qarışıq, kontekstdən asılı olaraq müsbət və ya mənfi bir məna kəsb edə bilər. Məsələn, "O, çox nəməki adamdır" cümləsi, həm müsbət (şən, maraqlı, cəlbedici) həm də mənfi (təkəbbürlü, ələ salan) mənada başa düşülə bilər. Sözün işləndiyi kontekstdə istifadə olunan digər sözlər bu mənanı daha dəqiq müəyyən edir.

Mirzə Ələkbər Sabirin misalında olduğu kimi, "nəməki danışmağı" ifadəsi, söhbət zamanı şuxluq, zəriflik və hazırcavablıqla yanaşı, bəzən alt mənalı və ya hətta hədələyici bir üslubu da ifadə edə bilər. Yəni, "nəməki" sözü çoxşaxəli və kontekstdən asılı olaraq məna dəyişən bir söz olduğunu dəqiq şəkildə ifadə etmək lazımdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz