Nəhy (ər. نهى - naha) sözü ərəb mənşəli olub, əsasən qadağan etmə, qadağa, yasaq, məhdudlaşdırma mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdəki "qadağan, qadağan etmə" tərifi sözün əsas mənasını əks etdirir, lakin onun kontekstə görə daha geniş və incə mənalar kəsb edə biləcəyini tam əhatə etmir.
Nəhy, sadəcə bir əmrin qadağan olunması deyil, həmçinin bir hərəkətin, vəziyyətin və ya fikrin pislənməsi, rədd edilməsi, məsləhət görülməməsi mənasını da daşıya bilər. Bu mənada nəhy, daha çox mənəvi, əxlaqi və ya dini bir tərəfi əks etdirərək, müəyyən bir davranışın yanlışlığının vurğulanmasına xidmət edir. Müsəlman dünyasında bu termin əxlaq və dini hüquq kontekstində geniş işlənir.
Misal üçün, “şərabın nəhyi” deyərkən, sadəcə şərabın içilməsinin qadağan olunması deyil, həm də onun zərərli və pis bir əməl kimi qəbul edildiyi, din tərəfindən rədd edildiyi bildirilir. Verilən şeir misalında da bu məna əks olunur: Zahidin şərabın içilməsinin qadağan olunduğunu (nəhy) ayələrlə izah etməsi, lakin həmin ayələri dəqiq bilməməsi, nəhyin əhatə dairəsinin genişliyini və onun müxtəlif səviyyələrdə dərk edilə biləcəyini göstərir.
Nəhy sözü müxtəlif cümlələrdə belə işlənə bilər:
- Nəhy əmri: Yuxarı rəhbərlik narkotik vasitələrin istifadəsinə nəhy əmri verdi.
- Nəhy olunmuş hərəkət: Quranda bəzi hərəkətlər nəhy olunmuşdur.
- Nəhy məqsədi: Bu tədbirin əsas məqsədi əxlaqsızlığa nəhy etməkdir.
- Nəhy olunma: O, pis əməllərdən nəhy olunmuşdur.
Beləliklə, nəhy sözü sadə bir qadağa mənasından daha geniş bir məna daşıyır və kontekstdən asılı olaraq təfsir edilməlidir.