Nəfspərəst sözü Azərbaycan dilində sifət kimi işlənir və əsasən mənfi mənada istifadə olunur. Etimoloji cəhətdən araşdırdıqda, sözün iki hissədən ibarət olduğu aydın olur: "nəfs" (ərəbcə, özünəməxsus istək, arzu, ehtiras mənasında) və "pərəst" (farsca, pərəstiş edən, sevən, qulluq edən mənasında). Beləliklə, "nəfspərəst" sözü əslində "öz nəfsinə pərəstiş edən", "öz istək və arzularına qulluq edən" mənasını verir.
Lüğətlərdə verilən "öz nəfsini güdən, çox tamahkar, hər şeyi öz nəfsinə qurban edən" tərifi nəfspərəstin əsas xüsusiyyətlərini əks etdirir. Lakin bu tərif biraz dar çərçivədə qalır. Nəfspərəstlik sadəcə tamahkarlıqdan ibarət deyil, daha geniş bir anlayışı əhatə edir. Nəfspərəst insan öz istək və arzularını hər şeydən üstün tutur, əxlaqi prinsipləri, başqalarının maraqlarını, hətta ədaləti belə öz nəfsinin istəklərinə qurban verə bilir. Bu, özünü sevgi, lakin sağlam olmayan, həddindən artıq, hətta xəstəranə bir özünüsevmə formasıdır.
Nəfspərəst insanın davranışları müxtəlif ola bilər: öz mənfəətini güdmək üçün yalan danışa, hiyləgərlik edə, başqalarını aldada, haqsızlıq edə bilər. O, hər zaman özünü doğrultmağa çalışır, öz səhvlərini etiraf etmir və başqalarını günahlandırır. Nəfspərəstlik həm də qürur, təkəbbür, eqoizm kimi mənfi xüsusiyyətlərlə sıx bağlıdır.
Cümlə içində istifadə nümunələri:
- O, tamamilə nəfspərəst bir insandı, hər şeyi öz xeyrinə yönəltməyə çalışırdı.
- Nəfspərəst rəhbər işçilərin əməyini qiymətləndirmir, yalnız özünün qazancını düşünərdi.
- Bu nəfspərəst davranış onun reputasiyasına ciddi zərbə vurdu.
- Həqiqi dostluq nəfspərəst insanların əldə edə bilməyəcəyi bir şeydir.
Yekun olaraq, "nəfspərəst" sözü öz nəfsinə, istək və arzularına həddən artıq bağlı, başqalarının maraqlarını ikinci plana atan, əxlaqi dəyərləri öz mənfəətinə qurban verən şəxsi xarakterizə edən mənfi bir sifətdir.