izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Naziktər sözü fars mənşəli olub (nazık + tər şəkilçisi), klassik Azərbaycan ədəbi dilində işlənən bir sifətdir. Lüğətlərdə əsasən "incə, zərif" kimi tərcümə olunsa da, mənası bu sadə təriflərdən daha geniş və çoxqatlıdır.

“Nazik” sözünün özündə incəlik, zəriflik, həssaslıq mənaları vardır. “Tər” şəkilçisinin əlavə olunması isə bu keyfiyyətləri daha da vurğulayır, onlara bir cür həlimlik, zərif bir incəlik, hətta qırılganlıq əlavə edir. Beləliklə, “naziktər” sadəcə “incə” demək deyil, daha çox “xüsusi bir incəlik və zəriflikə malik olan”, “həlim və zərif”, “nəvazişli və incə” kimi anlamlara gəlir.

Misal olaraq verilən şeir misrasında ("Sona gər xidmət edən bir məhi-gül-peykər ola; Qaməti sərvdən əla, əli naziktər ola") “naziktər əl” ifadəsi, sadəcə barmaqların incəliyini deyil, həm də əlin hərəkətlərindəki zərifliyi, nəvazişliyi və incəliyi ifadə edir. Bu, sadəcə fiziki bir təsvir deyil, həm də şəxsin xarakterinin, davranışının bir əksidir.

Müasir Azərbaycan dilində “naziktər” sözü geniş işlənmir, əsasən klassik ədəbiyyat nümunələrində rast gəlinir. Lakin onun mənasını tam anlamaq, klassik Azərbaycan şeirinin zəriflik və incəlik dolu təsvir dilini başa düşmək üçün vacibdir. “Naziktər” sözü, sadəcə bir söz deyil, o dövrün estetik anlayışlarını və incəliklərinə dərin bir baxış imkanı verir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz