Navala sözü Azərbaycan dilində istifadə olunan bir kənd təsərrüfatı terminidir. Lüğətlərdə sadəcə "undan, kəpəkdən hazırlanan mal-qara yemi" kimi izah olunsa da, bu izah tam deyildir və sözün əhatə etdiyi mənaları, istifadə kontekstini əks etdirmir. Navala, əsasən buğda, arpa və ya digər taxılların üyüdülməsindən sonra əldə edilən qalıqlardan, yəni unu ayırmaqdan sonra qalan kəpək, qabıq və kiçik taxıl hissəciklərindən hazırlanan bir növ yemdir. Tərkibində lifli maddələrin miqdarı yüksək olduğundan, mal-qaranın həzm sisteminə müsbət təsir göstərir və onların bağırsaq fəaliyyətini tənzimləməyə kömək edir. Navalanın hazırlanma üsulu müxtəlif ola bilər: bəzən sadəcə kəpəklər qarışdırılır, bəzən isə onlara başqa qida maddələri, məsələn, ot, saman əlavə edilir.
Sözün etimologiyası türk dilləri ailəsindən gəlmədir və ehtimal ki, "nava" (qabıq, qabıq kimi) kökünə əsaslanır. "-ala" şəkilçisi isə kollektivlik və ya çoxluq mənası ifadə edir. Beləliklə, navala "çoxlu qabıq, qabıqlar" mənasını da özündə ehtiva edir. Bu izah, sözün mal-qara yemi kimi mənasını daha aydın şəkildə izah edir.
Verilmiş misalda, "Ağa gətirər navala, xanım tökər çuvala" məsəli navalanın çoxluq halını və ev təsərrüfatlarında istifadəsinin genişliyini göstərir. Ağanın (ailə başçısının) navala təmin etməsi və xanımın onu saxlamaq üçün çuvala tökərək ehtiyatla saxlaması, navalanın əhəmiyyətini və ailənin gündəlik tələbatını qarşılamaqdakı rolunu vurğulayır.
Digər bir nümunə kimi, "Qovurmanın ləzzəti elə ondadır ki, tikəni böyük..." cümləsində "navallanı" özündə ehtiva etməsə də, kontekstə görə əlavə edilə bilər. Məsələn: "Qovurmanın ləzzəti elə ondadır ki, tikəni böyük, əti isə navala ilə bəslənmiş mal-qaranın ətindən hazırlanıb." Bu cümlə, navala ilə bəslənən heyvan ətinin keyfiyyətinə və dadına təsirini vurğulayır.