izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Naturalizm [lat. naturalis - təbii] XIX əsrin ikinci yarısında Avropada, xüsusilə Fransa ədəbiyyatında və incəsənətində yaranmış və sürətlə yayılmış bir ədəbi və bədii cərəyandır. Bu cərəyan həyatın obyektiv təsvirinə, sosial hadisələrin təbii elmlərin metodları ilə təhlil edilməsinə əsaslanır. Naturalistlər əsərlərində insan həyatını və davranışlarını təbiət hadisələri kimi, obyektiv, qərəzsiz və elmi metodlarla təhlil edərək təsvir etməyə çalışırdılar. İctimai hadisələri, insan psixologiyasını, əxlaqı və davranışlarını bioloji və sosial qanunların təsiri altında baş verən proseslər kimi qəbul edirdilər.

Naturalizmin əsas xüsusiyyətləri arasında reallığın dəqiq və ətraflı təsviri, həyatın qaranlıq, xoşagəlməz tərəflərinin açıq şəkildə göstərilməsi, qəhrəmanların psixologiyasının dərin təhlili, sosial mühitin insan həyatına təsiri üzərində fokuslanma, dəqiq müşahidələrə və elmi biliklərə əsaslanma yer alır. Emile Zola, Gustave Flaubert, Guy de Maupassant kimi yazıçıların əsərləri naturalizmin ən parlaq nümunələridir.

Naturalizm, pozitivizm və evolyusion nəzəriyyənin təsiri altında formalaşıb. İctimai qanunları təbiət qanunları ilə eyniləşdirmək, insan davranışlarını irsiyyət, ətraf mühit və sosial şəraitin təsiri ilə izah etmək naturalizmin əsas fəlsəfi prinsiplərindən biridir. Bu cərəyan, romantizmə və realizmə qarşı bir reaksiya olaraq meydana çıxmış, ədəbiyyatda "sənət üçün sənət" prinsipinə qarşı çıxmış və ədəbiyyatı sosial problemlərin təhlilinə yönəltmişdir.

Lüğətdə verilən mənanın qısa və ümumi olmasına baxmayaraq, naturalizmin ədəbiyyat tarixindəki yeri, əsas xüsusiyyətləri və təsiri daha ətraflı şəkildə izah olunmalıdır. Naturalizmin müasir ədəbiyyata təsiri davam edir və müxtəlif əsərlərdə onun elementlərinə rast gəlmək olar. Onun təbiətə, insanın biyoloji təbiətinə və sosial mühitin təsirinə diqqət yetirməsi müasir ədəbiyyatın inkişafına əhəmiyyətli dərəcədə təsir göstərmişdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz