izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Naqisüləql sözü Azərbaycan dilində köhnəlmiş bir sözdür və əsasən yazılı mənbələrdə rast gəlinir. Ərəb mənşəli olub, "naqis" (qüsurlu, əskik, natamam) və "əql" (ağıl, zəka) sözlərindən əmələ gəlmiş bir birləşmədir. Lüğətlərdə sadəcə "ağıldan naqis, ağıldan zəif, kəm" kimi tərif olunsa da, mənası daha çox nüanslara malikdir.

"Naqisüləql" sadəcə zəif ağıla deyil, daha çox ağıl qüsuruna işarə edir. Bu qüsur, ağılın tam olaraq inkişaf etməməsi, bəzi əqli qabiliyyətlərin çatışmaması və ya əqli funksiyaların pozulması kimi müxtəlif səviyyələrdə təzahür edə bilər. Yəni, yalnız "ağılsız" mənasını verməkdən daha çox, əqli inkişaf geriliyini, əqli qüsuru və ya zehin zəifliyini ifadə edir.

Sözün işlənməsinə nümunələr: "Naqisüləql adamlar xüsusi qayğıya ehtiyac duyurlar." bu cümlədə "naqisüləql" əqli qüsuru olan insanlara aid edilir. Digər bir nümunə: "O, naqisüləql olsa da, ürəyi təmiz idi." bu cümlədə isə ağıl qüsurunun insanın mənəvi keyfiyyətlərinə təsir etmədiyi vurğulanır. Göründüyü kimi, sözün konteksti onun mənasını daha dəqiq şəkildə müəyyən edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, müasir Azərbaycan dilində bu sözün əvəzinə daha müasir və neytral ifadələr, məsələn, "əqli cəhətdən geridə qalmış", "əqli qüsurlu", "zehin zəifliyi olan" və s. işlədilir. "Naqisüləql" sözü isə ədəbiyyatda köhnə əsərləri daha dəqiq əks etdirmək məqsədilə istifadə oluna bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz