izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nainsaf sözü farsca "na…" (in-kar edən ədat) və ərəbcə "insaf" (ədalət, haqq-ədalət, vicdan, mərhəmət) sözlərindən təşkil olunmuş bir birləşmədir. Lüğətlərdə sadəcə "insafsız" kimi izah edilməsinə baxmayaraq, mənası daha çoxşaxəli və kontekstdən asılı olaraq dəyişə bilər.

Əsas mənası "insafsızlıq", "ədalətsizlik", "vicdansızlıq" olsa da, "nainsaf" sözü insanın davranışını təsvir edərkən ədalətsiz və ya vicdansız olduğunu ifadə etməklə yanaşı, həm də hərəkətlərində ədaləti nəzərə almadığını, haqsız olduğunu vurğulayır. Sadəcə ədalətsiz deyil, həm də bunun fərqində olmadan, ya da fərqində olub məhəl qoymadan hərəkət edən şəxsi təsvir edir.

Misal olaraq, verilən cümlədə ("Nainsaf qonşular Süleymanın bu qədər zəhmətinə baxmayıb, yenə də onu əvvəlki kimi “Süleyman” deyə çağırırdılar") "nainsaf" sözü qonşuların Süleymanın əməyinə və səylərinə hörmətsizlik etmələrini, ədalətsiz və qeyri-insani davranışlarını ifadə edir. Onlar Süleymanın zəhmətini görürlər, amma buna baxmayaraq, onu hörmətlə yanaşmırlar, əvvəlki kimi rəsmi və soyuq şəkildə çağırırlar. Bu halda "nainsaf" sözü sadəcə "insafsız" deyil, həm də qonşuların hərəkətinin vicdansızlıq və ədalətsizlik səviyyəsini vurğulayır.

Başqa nümunələr: "Nainsaf yağış bütün məhsulu məhv etdi." (burada təbiət hadisəsinin ədalətsizliyini ifadə edir), "Nainsaf rəhbər əməyini qiymətləndirmədi." (burada rəhbərin ədalətsizliyini vurğulayır).

Yekun olaraq, "nainsaf" sözü sadəcə "insafsız" olmaqdan daha çox, ədalətsizliyin, vicdansızlığın, haqsızlığın və bu haqsızlığın fərqində olmağın (ya da bilərəkdən görməməyin) birgə təzahürünü ifadə edir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz