Nadir (ər. نادر - nādir) sifəti, əsasən az tapılan, az rast gəlinən, az ələ keçən mənasını ifadə edir. Lüğətlərdəki "az təsadüf edilən", "az ələ düşən" kimi ifadələr mənanın müxtəlif aspektlərini vurğulayır, lakin "nadir" sözünün əhatə etdiyi məna spektrini tam əks etdirmir. Əslində, "nadir" yalnız miqdar azlığını deyil, həm də o azlığa səbəb olan nadirliyi, özünəməxsusluğu, fərqliliyi də ifadə edir. Belə ki, bir şeyin miqdarca az olması onun nadir olmasını təmin etmir; o, həm də özünəməxsus xüsusiyyətləri ilə seçilməli, başqalarından fərqlənməlidir.
Misal olaraq, "nadir kitab" deyərkən sadəcə az nüsxədə çap olunmuş bir kitabı deyil, həm də özünəməxsus ədəbi dəyəri, tarixi əhəmiyyəti, nadir illüstrasiyaları və ya xüsusi çap texnikası ilə fərqlənən bir kitabı nəzərdə tuturuq. Eyni şəkildə, "nadir əlyazması" deyərkən yalnız az sayda qorunub saxlanmış bir əlyazmadan deyil, həm də tarixi, mədəni və ya elmi baxımdan əhəmiyyətli, özünəməxsus üslubu və ya məzmunu ilə seçilən bir əlyazmadan bəhs edirik. "Nadir şey" ifadəsi isə hər hansı bir obyekt, hadisə və ya vəziyyətin nadirliyinə, fərqliliyinə, əhəmiyyətinə və ya unikallığına işarə edir.
Verilən nümunə cümlədəki "Səxavət olmayan kəsdə şücaət feli nadirdir; Kərəmsiz..." ifadəsi isə "nadir" sözünün kontekstdən asılı olaraq mənasının necə dəyişə biləcəyini göstərir. Burada "nadir" sözü "az rast gəlinən", "nə az görünən", "təsadüfi olmayan" mənasında işlənir. Bu mənada "nadir" "azlıq"dan daha çox "uyğunsuzluq", "qeyri-adilik" və ya "gözlənilməzlik" mənasını verir. Yəni, səxavətsiz bir insanın şücaət göstərməsi gözlənilməz, qeyri-adi və nadir hadisə kimi təqdim edilir.
Nəticə olaraq, "nadir" sözü sadəcə say baxımından azlıq mənasını verməklə yanaşı, həm də özünəməxsusluq, fərqlilik, nadirlik, qeyri-adilik və ya hətta gözlənilməzlik mənalarını da əhatə edən daha geniş bir kontekstdə işlənə bilir. Onun mənası hər zaman kontekstdən, yəni sözün işləndiyi cümlənin və ya abzasın məzmunundan asılıdır.