izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Nadidə (fars. نديده - nā-dīde; nā- "yox", dīde "görülmüş") sifatıdır və köhnə Azərbaycan dilində istifadə olunmuşdur. Müasir Azərbaycan dilində də istifadə olunsa da, daha çox ədəbi üslubda rast gəlinir. Əsasən iki əsas mənaya malikdir:

1. Görünməmiş, misilsiz, bərabəri olmayan: Bu mənada "nadidə" sözü, özünə bənzəri olmayan, həmçinin əvvəllər görünməmiş, təkrarolunmaz bir şeyi və ya hadisəni ifadə edir. Məsələn: "O, nadidə bir istedada malik idi." burada "nadidə" sözü fərqli, bənzərsiz bir istedadın olduğunu vurğulayır. Başqa bir nümunə olaraq: "Təbiətin nadidə gözəlliyi hamını heyran etdi." burada "nadidə" sözü, özünəməxsus, təkrarolunmaz bir gözəlliyi ifadə edir. Bu mənada "nadir", "bənzərsiz", "misilsiz", "eşsiz", "unikal" kimi sinonimlərdən istifadə etmək olar.

2. Qiymətli, az tapılan, az ələ düşən: Bu məna birinci məna ilə sıx bağlıdır. Nadir əşyalar, hadisələr və ya insanlar çox vaxt özünəməxsus və təkrarolunmaz xüsusiyyətlərə malik olur, buna görə də qiymətli sayılırlar. Məsələn: "O, nadidə bir əlyazma əldə etdi." burada "nadidə" əlyazmanın nadirliyini, az tapılmasını və ona görə də qiymətli olmasını ifadə edir. Bu mənada "qiymətli", "nadir", "seyrək", "az rast gəlinən" kimi sözlərlə əvəz oluna bilər.

Qeyd etmək lazımdır ki, "nadidə" sözünün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq birinci və ya ikinci mənanı daha çox vurğulaya bilər. Hər iki mənada da nadirlik, təkrarolunmazlıq və ya qiymətlilik məfhumu ön plana çıxır. Sözün fars mənşəli olması onun tarixi kökünü və leksik inkişafını göstərir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz