izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müşayiətçi sözü Azərbaycan dilində geniş mənada "kimisə və ya nəyisə müşayiət edən, yanınca gedən, ötürən şəxs" mənasında işlənir. Lüğətlərdə verilən qısa izah isə bu geniş mənanı tam əhatə etmir. Daha dəqiq bir şəkildə izah etmək üçün sözün semantik spektrini genişləndirmək və nüanslarını vurğulamaq lazımdır.

Etimoloji baxımdan "müşayiətçi" sözü ərəb mənşəlidir. "müşayiət" (مُشَايَعَة) felindən törəmişdir və "birlikdə getmək, yanaşmaq, müşayiət etmək" mənalarını verir. "-çi" isə iş görən şəxsi bildirən işarətdir. Beləliklə, "müşayiətçi" sözü "birlikdə gedən, müşayiət edən şəxs" mənasını tam olaraq əks etdirir.

Lakin bu tərif sözün bütün mənalarını əhatə etmir. "Müşayiətçi" sadəcə fiziki olaraq yan-yana getmək mənasından kənara çıxaraq, məcazi mənalarda da işlədilə bilər. Məsələn, bir hadisənin, prosesin müşayiətçisi kimi də işlənə bilər. "Qar yağışı sərt küləyin müşayiətçisi oldu." cüməsində "müşayiətçi" sözü iki hadisənin eyni zamanda baş verməsini bildirir. Yəni, yalnız insanı deyil, həmçinin hadisələri də müşayiət edə bilər.

Bundan başqa, "müşayiətçi" sözü, özündən əvvəl gələn isimlə əlaqəli olaraq, müxtəlif funksiyaları yerinə yetirən şəxsi bildirə bilər. Məsələn, "dəstəkçi müşayiətçi", "mühafizəçi müşayiətçi", "əlaqəçi müşayiətçi" kimi ifadələr işlədilə bilər. Bu halda, müşayiətçinin yalnız yanaşmaqdan ibarət olmayan, əlavə vəzifələri olduğu bildirilir.

Verilən nümunə cümləsində ("Osman ağa da, onun müşayiətçisi də bir-birinə baxdılar. P.Makulu") "müşayiətçi" sözü Osman ağanın yanından ayrılmayan, onu müşayiət edən şəxsi bildirir. Bu, sözün əsas və ən çox işlənən mənasıdır.

Yekun olaraq, "müşayiətçi" sözü bir şəxsin və ya hadisənin başqa bir şəxsi və ya hadisəni müşayiət etməsini, yanında olmasını, bəzən əlavə vəzifələr yerinə yetirməsini bildirən, ərəb mənşəli bir sözdür. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəqiqləşə və genişlənə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz