izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müstəid (ər. مُستعدّ – musta'id) sifəti ərəb dilindən keçmişdir və əsasən "hazır", "tayyar", "isdadlı" mənalarını ifadə edir. Lüğətlərdəki "istedadlı, qabiliyyətli, fəhmli, tez görüb-götürən" tərifləri sözün əhatə etdiyi mənaların yalnız bir hissəsini əks etdirir. Müstəid, sadəcə olaraq bir işə, vəziyyətə və ya hadisəyə hazırlıq vəziyyətini, həmçinin bu hazırlığın əsasını təşkil edən daxili keyfiyyətləri (istedad, qabiliyyət, fəhm) də ifadə edir.

Daha dəqiq desək, "müstəid" sözü bir insanın müəyyən bir fəaliyyəti yerinə yetirmək üçün zəruri bilik, bacarıq və qabiliyyətə malik olduğunu, həmçinin bu fəaliyyətə dərhal başlamağa hazır olduğunu bildirir. Bu hazırlıq, həm praktiki bilik və bacarıqları, həm də intellektual qabiliyyətləri (fəhm, tez görüb-götürmə qabiliyyəti) əhatə edir.

Misal üçün, "O, hər an yola çıxmağa müstəid idi" cümləsində "müstəid" sözü insanın fiziki və mənəvi cəhətdən səyahətə hazırlığını, hər an yola düşməyə hazır olduğunu bildirir. Digər bir nümunə olaraq, "Müstəid şagird dərsi asanlıqla başa düşdü" cümləsində isə "müstəid" şagirdin yüksək intellektual qabiliyyətlərini, tez qavrama və anlama qabiliyyətini vurğulayır.

Qısaca, "müstəid" sözü yalnız istedadı deyil, həm də hazırlığı, qabiliyyətin praktik tətbiqə hazır olma vəziyyətini ifadə edən çoxcəhətli bir termindir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq "istedadlı", "qabiliyyətli", "fəhmli", "hazır", "tayyar" və s. kimi fərqli şəkildə izah edilə bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz