Müsəlmançılıq sözü Azərbaycan dilində iki əsas mənada işlənir. Birinci və əsas mənası müsəlmanlıqla sinonimdir və İslam dininə etiqad edən şəxslərin mənsub olduğu dini, ictimai-mədəni sistemə aiddir. Bu mənada söz, İslamın əqidə, ibadət, əxlaq, hüquq və s. kimi bütün tərəflərini əhatə edir. Müsəlmançılıq sözü, müsəlmanlıq sözündən daha geniş bir kontekstdə, daha çox tarixi və sosioloji aspektləri vurğulayaraq, müsəlmanların həyat tərzini, adət-ənənələrini, mədəniyyətini və tarixi inkişafını ifadə edə bilər. Müsəlmançılıq, tarixi prosesdə formalaşmış bir mədəniyyət və sivilizasiya olaraq da nəzərdən keçirilə bilər. Misal üçün: "Orta əsrlərdə müsəlmançılığın elmlərə verdiyi töhfələr danılmazdır."
İkinci mənası isə məcazi mənadadır və köhnəlik, gerilik, cəhalət və nadanlığı ifadə edir. Bu mənada söz, İslam dininin özü ilə deyil, əksinə, dini bağnazlıq, təkamülə mane olan ənənələr və dünyaya qapalı düşüncə tərzi ilə əlaqələndirilir. Bu istifadə üslub baxımından pejorativ (mənfi) bir konnotasiya daşıyır. Belə istifadə, bəzən tarixi kontekstlə əlaqələndirilərək, müəyyən bir dövrün geriliyini ifadə etmək üçün işlənir. Misal üçün, istinad edilən Fərhadoğlu mətnindəki kimi: "Bəli, köhnəlik, müsəlmançılıq hələ bizə az ziyan vermir..." burada "müsəlmançılıq" sözü, tarixi kontekstdə geriliyi ifadə etmək üçün işlənmişdir.
Sözün etimologiyasına gəldikdə, "müsəlman" sözü ərəb dilindən götürülmüşdür və "özünü Allaha təslim etmiş" mənasını verir. "-çılıq" şəkilçisi isə mənsubiyyət, xüsusiyyət ifadə edir. Beləliklə, "müsəlmançılıq" sözü etimoloji olaraq "müsəlmana mənsubiyyət" və ya "müsəlman olma xüsusiyyəti" deməkdir. Ancaq dilin inkişafı prosesində sözün ikinci, məcazi mənası da yaranmışdır.