izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mürur (ər. مرور) sözü Azərbaycan dilində əsasən "vaxtın və ya hadisələrin keçməsi, ötməsi, axıb getməsi" mənasında işlənir. Lüğətlərdəki "keçmə, ötmə, keçib getmə" tərifləri qısadır və sözün bütün imkanlarını əhatə etmir. Daha geniş və dəqiq izah etmək üçün, mürurun müxtəlif kontekstlərdə necə işləndiyini nəzərə almaq lazımdır.

Birincisi, mürur əsasən zamanın keçməsi ilə bağlıdır. Bu zaman keçmə müəyyən bir müddət ərzində baş verən hadisələr ardıcıllığı ilə də əlaqələndirilə bilər. Məsələn, "Uzun illərin müruru onu dəyişdirmişdi" cümləsində mürur, illərin tədricən keçməsi və bu keçmənin insana təsirini ifadə edir. Yalnız "keçmə" sözü bu incəliyi tam ifadə etmir. Mürur, zamanın sakit, axıcı, bəzən də sürətli keçməsini, onun geri dönməzliyini vurğulayır.

İkincisi, mürur həm konkret bir müddətə, həm də daha uzun, mücərrəd bir zaman aralığına aid ola bilər. "Bir ilin müruru" ifadəsi konkret bir zamanı göstərirkən, "əsrlərin müruru" ifadəsi daha geniş, tarixi bir zaman aralığını təsvir edir. Bu kontekstdə "mürur" sözü "əsrə, dövrə, əsrlərə uzanan uzun zaman ərzində baş verən dəyişikliklər" anlamını da özündə ehtiva edir.

Üçüncüsü, mürur etmək feili, "keçmək, ötmək, başa çatmaq" mənalarında işlənə bilər. "İmtahanlar mürur etdi" deyəndə, imtahanların başa çatdığını ifadə edirik. Bu mənada "mürur etmək" fəaliyyətin sona çatmasını, bir mərhələnin bitməsini daha rəsmi və ciddi şəkildə ifadə edir.

Nəticə olaraq, mürur sözü sadəcə "keçmə" deyil, zamanın axıcılığını, tədricən keçməsini, həmçinin bir hadisənin və ya dövrün başa çatmasını ifadə edən, daha zəngin məna yükü daşıyan bir sözdür. Ərəb mənşəli olmasına baxmayaraq, Azərbaycan dilində özünəməxsus bir dil tərzinə və stilistik funksiyaya malikdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz