Mürğ (fars. مرغ) — Azərbaycan dilində klassik ədəbiyyatda və şifahi dilin bəzi dialektlərində istifadə olunan "quş" mənasını verən söz. Fars dilindən gəlmişdir və orijinal mənası da "quş"dur. Lüğətlərdə sadəcə "quş" kimi tərcümə olunsa da, Azərbaycan ədəbiyyatında ümumi "quş" sözündən fərqli konnotasiyalara malikdir.
"Mürğ" sözü geniş mənada hər növ quşu ifadə etsə də, bədii əsərlərdə çox vaxt poetik və ya simvolik məna daşıyır. Misal üçün, verilən misralarda ("O şahbaz gözlərini görəndə; Uçar mürği-ruhum, durmaz bədəndə." və "Nə ola Abbası yada salalar; Havada mürğlər qanad çalalar") "mürğ" sözü şairin duyğularının, ruhunun uçuşunu, azadlığını və ya həyəcanını simvolizə edir. Bu kontekstdə sadəcə bir quşdan daha çox, insanın daxili aləminin təcəssümüdür.
"Mürğ" sözü "quş" sözü ilə sinonim olsa da, onun poetik və üslubi fərqləri vardır. "Quş" sözü dəqiq, neytral bir termindir, halbuki "mürğ" daha ədəbi, bədii bir səs təəssüratı yaradır və mətnə poetik bir hava qatar.
Müxtəlif cümlələrdə istifadəsi:
- Səmada uçan mürğlərin səsi eşidilirdi. (Burada "mürğ" ümumi quş növlərini ifadə edir.)
- Ürəyimdəki mürğ, sənə doğru uçdu. (Burada "mürğ" məcazi mənada, sevgidən, həsrətdən danışır.)
- Bahar gəldi, hər tərəfdə rəngarəng mürğlər görünür. (Burada "mürğ" poetik bir ifadədir və müxtəlif növ quşların gözəlliyini vurğulayır.)
Beləliklə, "mürğ" sözünün tərcüməsi sadəcə "quş" deyil, onun mənası kontekstdən asılı olaraq dəyişir. Ədəbi əsərlərdə istifadəsi mətnə poetiklik və ifadəlilik qatır.