izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müləmmə (ər. مُلَمَّع - mulamma') sözü ərəb mənşəli olub, "cilalanmış", "parıltılı", "bəzədilmiş" mənalarını ifadə edir. Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir. Ədəbiyyatda istifadəsi əsasən iki mənada müşahidə olunur:

1. Şeir növü olaraq: Müləmmə, hər misrası fərqli dildə yazılmış şeirdir. Bu növ şeirlərdə hər misranın özünəməxsus dil və üslubu olur, ancaq bu müxtəlif dillər bir-biri ilə ümumi mövzu, fikir və ya bədii forma vasitəsilə bağlıdır. Müləmmənin əsas xüsusiyyəti, şairin bir neçə dildə (adətən iki və ya daha çox) sərbəst şəkildə şeir yazmaq bacarığını nümayiş etdirməsidir. Füzulinin müləmmələri bu növün ən parlaq nümunələri kimi tanınır və onun dil ustalığını, fərqli mədəniyyətlərə və dillərə bələdliyini əyani şəkildə göstərir. Misal olaraq, Füzulinin bir müləmməsində bir misrası farsca, digəri türkce, başqası isə ərəbcə ola bilər. Bu zaman müləmmədə dil seçiminin poetik məqsədə xidmət etməsi vacibdir; yalnız dil dəyişikliyini göstərmək üçün deyil, həm də əsərin məzmununa, duyğularına daha yaxşı ifadə vermək üçün.

2. Sifət olaraq (köhnə): Köhnə Azərbaycan dilində müləmmə sözü "ala-bula", "rəngbərəng", "çox rəngli" mənalarında da işlənmişdir. Bu mənada o, bir-birinə zidd rənglərin və ya elementlərin bir araya gəlməsini, qarışıq və müxtəlif bir görünüşü ifadə edir. Bu istifadə, şeir növü olaraq müləmmənin mənası ilə əlaqəlidir, çünki hər misrasının fərqli bir dildə olması da bir növ "rəngbərənglik" təşkil edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, müləmmənin ikinci mənası (ala-bula) daha az işlənir və ədəbiyyatda şeir növü olaraq istifadəsi daha geniş yayılmışdır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz