Mülayimləşdirmək (f.): Bu feil, əsasən "mülayim" sifətinin feilləşdirilmiş forması olub, bir şeyin və ya hadisənin şiddətini, kəskinliyini, sərtliyini azaltmaq, daha yumşaq, orta, balanslı hala gətirmək mənasını verir. "Mülayim" sözü özündə "orta", "sərt olmayan", "yumşaq", "səbirli", "tədricən" kimi mənaları ehtiva edir. Ona görə də, "mülayimləşdirmək" həm fiziki, həm də mənəvi hadisələrə tətbiq oluna bilir.
Mənşəcə: Söz "mülayim" (ərəb mənşəli) sifətinə "-ləşdirmək" şəkilçisinin artırılması ilə əmələ gəlmişdir. "-ləşdirmək" şəkilçisi bir prosesi, hərəkəti ifadə edir və obyektə təsir edərək, onun müəyyən bir keyfiyyətə malik olmasını təmin edən hərəkəti bildirir.
Məna çalarları: "Mülayimləşdirmək" sözü müxtəlif kontekstlərdə fərqli məna çalarları qazana bilir:
- İqlimə tətbiqi: "Meşələr Göygölün iqlimini mülayimləşdirir" cümləsində olduğu kimi, iqlimin kəskinliyini, ekstremal dəyişikliklərini azaltmaq, daha orta və sabit bir hala gətirmək mənasında işlənir.
- Rəftara tətbiqi: "Valideynlər uşağın hirsli rəftarını mülayimləşdirməyə çalışırdılar." bu cümlədə şiddətli, sərt rəftarı daha sakit və nəzakətli hala gətirmək mənasını verir.
- Səsə tətbiqi: "Mikrofon səsinin kəskinliyini mülayimləşdirmək üçün filtiri düzəltmək lazımdır." burada isə səsin gücünü, kəskinliyini azaltmaq məqsədi ön plana çıxır.
- Rənglərə tətbiqi: (daha az işlənən) "Rəssam parlaq rənglərin tonlarını mülayimləşdirməklə daha harmonik bir kompozisiya yaratdı." burada rənglərin intensivliyini azaltmaq mənası vardır.
Sinonimlər: Yumşaltmaq, sakitləşdirmək, azaltmaq, mötədilləşdirmək, tənzimləmək, ortaya salmaq (bəzi hallarda). Ancaq bu sinonimlərin hamısı tam əvəzedici deyildir, çünki hər birinin özünəməxsus məna çaları vardır.
Antonomlər: Şiddətləndirmək, artırmaq, kəskinləşdirmək.