Azərbaycan dilinin izahlı lüğətlərində "müxtəsəri" sözü əsasən "qısaca, xülasə" mənasında izah olunur. Lakin təqdim olunan nümunələr göstərir ki, sözün istifadəsi daha geniş kontekstdə baş verir. "Müxtəsəri" sözü, əslində, ərəb dilindən (مُختَصَرٌ - muxtəsər) gəlmişdir və "qısaldılmış, xülasə olunmuş, qısaca" mənalarını verir. Lüğətlərdəki 4-cü məna ilə anlaşdırılan istifadənin konkret təfərrüatı verilmədiyi üçün bu mənanı daha geniş şəkildə açıqlamaq lazımdır.
Nümunələrdəki istifadəyə əsasən, "müxtəsəri" sözü danışıq dilində bir növ "qısaca desək", "bir sözlə", "bir kəlmə ilə desək" ifadələrinin yerini tutan aralıq bir söz kimi işlənir. Bu halda, söz sadəcə olaraq məlumatın qısa verilməsini bildirmir, həm də söhbətin gedişatında söhbətə yönəlmə, həmfikir olma, və ya rəğbət ifadə etmək məqsədi daşıyır. Bu, ünsiyyətin emosional tərəfini vurğulayır və danışanın məlumatı qısaca, sadə şəkildə vermək istəyinin ardında gizli bir mövqeyi, fikir birliyini və ya hətta müəyyən bir əhval-ruhiyyəni gizlədir.
Ə. Nəzminin misalında ("Müxtəsəri, qoyurmusan mən də bu məktəbə gedim?") söhbət əvvəlki cümlələrlə bağlıdır və dinləyicinin razılığını istəmək məqsədi daşıyır. "Müxtəsəri" sözü burada yalnız bir müraciət forması olaraq deyil, həm də dinləyicinin razılığını qazanmağa yönəlik bir üsul kimi işlənir. İkinci nümunədə isə ("[Şofer:] Müxtəsəri, canımı dişimə tutub, birtəhər özümü qayığa saldı") şofer özünün çətin vəziyyətdə olduğunu qısaca və emosional şəkildə təsvir edir. Burada "müxtəsəri" sözü hadısənin çətinliyinə diqqəti yönəldir və həmçinin özünü ifadə etmək üçün bir vasitə kimi işlənir.
Beləliklə, "müxtəsəri" sözünün mənası yalnız "qısaca" ilə məhdudlaşmır. O, kontekstdən asılı olaraq müxtəlif emosional və kommunikativ funksiyalar daşıya bilər. Danışıq dilində istifadəsi onun lüğətlərdəki əsas mənasından genişlənmiş mənaları əhatə edir.