Müxtəs sifəti ərəb mənşəlidir və köhnəlmiş söz hesab olunur. Lüğətlərdəki “yalnız bir adama və ya bir şeyə mənsub olan” tərifi qısadır və sözün mənasını tam əhatə etmir. Daha dəqiq və geniş izahı belə verə bilərik: Müxtəs, əsasən bir şeyin və ya xüsusiyyətin tək bir şəxsə, obyektə və ya hadisəyə aid olmasını, digərlərinə aid olmamasını bildirir. Bu mənada, "xüsusi", "məxsus", "fərdi", "eksklüziv" sözləri ilə sinonim kimi işlənə bilər, lakin bu sözlərin hamısı müxtəs sözünün ifadə etdiyi köhnəliyi və klassik üslubu tam əks etdirmir.
Müxtəs sözünün istifadəsinə dair nümunələr:
1. Mənsubiyyət bildirən mənada: "O, müxtəs bir əmlakın sahibi idi" – Bu cümlədə "müxtəs" sözü əmlakın yalnız bir adama məxsus olduğunu vurğulayır.
2. Xüsusiyyətin tək bir obyektə aid olmasını bildirən mənada: "Rəssamın müxtəs bir üslubu vardı" – Bu cümlədə "müxtəs" rəssamın üslubunun digər rəssamların üslublarından fərqli və yalnız ona məxsus olduğunu ifadə edir.
3. Məhdudluq bildirən mənada (daha az istifadə olunur): "Müxtəs imkanlarla böyük işlər görürdü" – Bu cümlədə "müxtəs" məhdud resurslara və ya imkanlara malik olmasına baxmayaraq, böyük işlər gördüyünü bildirir.
Ümumiyyətlə, "müxtəs" sözü daha çox yazılı dilə, xüsusilə də ədəbiyyatda və elmi əsərlərdə rast gəlinir. Müasir Azərbaycan dilində daha çox sinonimləri üstünlük təşkil edir, lakin tarixi və dilin inkişafı baxımından əhəmiyyətli bir söz olaraq qalır.