Müxtəlifnövlü sifəti, əsasən "müxtəlif növlərdən ibarət olan", "cürbəcür olan" mənalarında işlənir. Lüğətlərdə verilən bu tərif, sözün əsas mənasını əks etdirməklə yanaşı, onun kontekstə bağlı olaraq əldə edə biləcəyi incə məna çalarlarını tam əhatə etmir. Daha dəqiq bir izah üçün sözün etimologiyasına və istifadəsinə nəzər salmaq lazımdır.
Sözün "müxtəlif" komponenti, "bir-birindən fərqli", "çeşidli", "eyni olmayan" mənalarını ifadə edir və kökü fars dilindəki "müxtəlif" sözündəndir. "Növlü" komponenti isə "növ" sözünün sifət şəkilçisi ilə birləşməsindən əmələ gəlib və "növə malik olan", "müəyyən növlərə aid olan" mənalarını ifadə edir. Beləliklə, "müxtəlifnövlü" sözü, bir obyektin və ya hadisənin bir neçə, bir-birindən fərqli növdən, kateqoriyadan və ya xüsusiyyətdən təşkil olunduğunu bildirir.
Bu sözün istifadə dairəsi olduqca genişdir. Məsələn, "müxtəlifnövlü meyvələr" deyərkən, alma, armud, üzüm, portağal kimi müxtəlif növ meyvələrin bir araya gəldiyini ifadə edirik. "Müxtəlifnövlü heyvanlar" ifadəsi isə müxtəlif növ heyvanların yaşadığı bir ərazini, və ya bir kolleksiyanı təsvir edə bilər. Daha mürəkkəb kontekstlər də mövcuddur: "Müxtəlifnövlü düşüncələr onu narahat edirdi" cümləsində isə insanın qarışıq, bir-birinə zidd fikirlərlə mübarizə apardığını bildiririk. Bu halda "müxtəlif növ" ifadəsi, fikirlərin təkcə sayının çoxluğunu deyil, həm də onların keyfiyyət baxımından fərqliliyini, hətta ziddiyyətliliyini vurğulayır.
Yekun olaraq, "müxtəlifnövlü" sözü, bir şeyin çoxsaylı və müxtəlif növlərdən, kateqoriyalardan və ya xüsusiyyətlərdən təşkil olunduğunu göstərən bir sifətdir. Onun mənası kontekstdən asılı olaraq incə məna çalarları əldə edə bilər. Sadəcə "cürbəcür" kimi qısa bir tərif, sözün ifadə etdiyi zəngin məna dünyasını tam əks etdirmir.