Müxənnəslik (ərəb. مُخَنَّث - muxannats – qadınlığa oxşar kişi, qadın paltarları geyinən kişi) sözü Azərbaycan dilində əsasən üç əsas mənada işlənir:
1. Fiziki və ya davranış xüsusiyyətlərinin qadınlara bənzəməsi: Bu mənada müxənnəslik, kişilərdə qadınlara xas fiziki xüsusiyyətlərin (məsələn, incə bədən quruluşu, yumşaq səs tembri) və ya davranış tərzinin (məsələn, incəlik, zəriflik, həssaslıq) müşahidə olunmasını ifadə edir. Bu mənada sözün işlənməsi heç də həmişə mənfi kontekstdə olmur və sadəcə bir müşahidəni bildirir.
2. Alçaqlıq, namərdlik, qorxaqlıq: Bu, müxənnəslik sözünün daha mənfi, pejorativ mənasıdır. Bu mənada söz, kişilərdə qətiyyətsizliyi, cəsarətsizliyi, alçaqlığı və namərdliyi ifadə etmək üçün işlədilir. Bu, sözün əsasən köhnə ədəbiyyatda rast gəlinən və müasir Azərbaycan dilində daha az istifadə olunan mənasıdır. Misal olaraq: “O, müxənnəsliyi ilə tanınırdı” deyərkən, sözün bu mənfi mənası nəzərdə tutulur.
3. Cinsi azlıq nümayəndələrinə münasibətdə istifadə: Təəssüf ki, müxənnəslik termini bəzi hallarda qeyri-ənənəvi cinsi oriyentasiyalı kişiləri təhqir məqsədilə də işlədilir. Bu istifadə qəbuledilməzdir, çünki cinsi azlıqların hüquqlarının pozulmasına və onların təhqir olunmasına səbəb olur. Müasir Azərbaycan dilində bu mənada sözün işlənməsindən qaçmaq daha düzgündür.
Ümumi olaraq, müxənnəslik sözünün işlənməsinə diqqət yetirmək lazımdır. Sözün hansı mənada işləndiyini kontekst müəyyən edir. Ancaq mənfi mənaların və təhqir xarakterli istifadənin qarşısının alınması üçün daha neytral və dəqiq ifadələr seçmək tövsiyə olunur. Bu sözün mənşəyini və tarixi kontekstini bilmək onun düzgün və mədəni şəkildə istifadə olunmasına kömək edir.