izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müğayir (ər. مُخَالِف - muxālif – uyğun olmayan, əks, zidd deməkdir) sifəti əsas etibarilə iki hadisə, anlayış, fikir və ya hərəkət arasında uyğunsuzluq, ziddiyyət və ya müvafiq olmama halını ifadə edir. Başqa sözlə, "müğayir" bir şeyin başqa bir şeyə tam zidd gəlməsini, onunla uzlaşmamasını, aralarında uyğunluğun olmamasını bildirir. Sadəcə "uyğun olmayan" deyil, daha güclü bir ziddiyyət, əkslik mənası daşıyır.

Lüğətlərdəki "uyğun olmayan, düz gəlməyən, müvafiq olmayan; zidd, əks, müxalif" tərifi müğayir sözünün əsas mənasını əhatə etsə də, tam mənzərəni verməyə bilər. Məsələn, iki rəngin bir-birinə uyğun olmaması "müğayir" sözü ilə ifadə olunmur. Müğayirlik daha çox prinsiplər, qaydalar, fikirlər, davranışlar və ya hadisələrin bir-birini inkar etməsi, əks istiqamətə yönəlməsi kimi daha fundamental bir ziddiyyət təşkil edir.

Misal olaraq, "O cür şey məsləkimə müğayirdir" cümləsində "o cür şey"in şəxsin prinsipləri, inancları və ya hədəfləri ilə tam uyğunsuzluğu, onlara zidd olması vurğulanır. Bu sadəcə uyğunsuzluq deyil, həm də əsaslı bir ziddiyyətdir. Başqa bir nümunə: "Onun fikirləri elmin qanunlarına müğayirdir". Bu cümlədə fikirlərin elmə tamamilə zidd olduğunu, elmi prinsiplərlə heç bir əlaqəsinin olmadığını ifadə edir.

Müğayir sözü həm müstəqil olaraq, həm də "müğayir gəlmək", "müğayir düşmək" kimi ifadələrdə işlənir. Bu ifadələr bir şeyin başqa bir şeyə zidd gəlməsini, onunla uyğunsuzluq təşkil etməsini daha dinamik şəkildə göstərir. Müğayir sözü daha çox yazılı nitqdə, rəsmi və ya ədəbi üslubda istifadə olunur.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz