Müftəcə (zərf və sifət): Bu söz kökü etibarilə "müftə" sözündəndir və əsasən "pulsuz", "havayı", "məccani" mənalarını ifadə edir. Sözün mənası kontekstdən asılı olaraq zərf və ya sifət kimi işlənə bilir. Zərf kimi işləndiyi zaman hərəkət və ya halın pulsuz, havayı, heç bir əvəzsiz yerinə yetirilməsini bildirir. Sifət kimi istifadə olunduğu zaman isə əşyanın və ya hadisənin pulsuz, ödənişsiz xarakterini vurğulayır.
Mənşəyi: Sözün mənşəyi fars dilinə gedib çıxır. "Müftə" sözünün farsca "müft" sözündən törəməsi ehtimalı yüksəkdir. "Müft" sözü isə "pulsuz", "ödənişsiz", "havayı" mənalarını verir. Azərbaycan dilinə fars dilindən keçmişdir və zaman keçdikcə özünəməxsus dil xüsusiyyətləri qazanmışdır.
İstifadə nümunələri:
Zərf kimi istifadə: "O, bütün həyatını müftəcə çalışaraq keçirdi." (Burada "müftəcə" zərfi "çalışmaq" fellə bağlı olaraq, pulsuz işləməsini ifadə edir.) "Biz müftəcə konsertə getdik." (Burada "müftəcə" zərfi "getmək" fellə bağlı olaraq, biletsiz getməni bildirir.) "Müftəcə yemək yedi." (Burada "müftəcə" zərfi "yemək" fellə bağlı olaraq, pulsuz yeməyi ifadə edir.)
Sifət kimi istifadə: "Müftəcə xidmət göstərdi." (Burada "müftəcə" sifəti "xidmət" sözünü təsvir edərək, pulsuz xidmət olduğunu bildirir.) "Müftəcə məhsul payladı." (Burada "müftəcə" sifəti "məhsul" sözünü təsvir edərək, pulsuz paylanan məhsul olduğunu ifadə edir.)
Aralıq mənalar: Bəzi hallarda "müftəcə" sözü sadəcə pulsuzluğu deyil, həm də ədalətsizliyi, haqsızlığı ifadə edə bilər. Məsələn, "Müftəcə maaş alıb, işləmir" cümləsində "müftəcə" sözü həm pulsuz maaş almasını, həm də bunun haqsız olduğunu bildirir. Bu cür hallarda söz daha çox peyorativ (mənfi) bir məna kəsb edir.
Qeyd: Sözün ədəbi üslubda işlənməsi daha az rast gəlinir. Daha çox gündəlik danışıq dilində istifadə olunur.