izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Müdara (fars. مُدارا) köhnə Azərbaycan dilində və müasir dilin bəzi dialektlərində işlənən bir sözdür. Əsas mənası "kin və ədavətini gizlədib zahirdə dostluq göstərmək, üzə gülmək, yolaşmaq"dır. Bu, sadəcə səthi bir dostluq və ya əlaqə deyil, əslində arxa planında gizli bir düşmənçilik və ya mənfəətçilik ola bilər. Müdarə edən şəxs öz əsl niyyətini, hisslərini gizlədir və əlaqələrini qorumaq, müəyyən bir məqsədə çatmaq üçün yalançı bir səmimiyyət nümayiş etdirir.

Müdaranın mənası kontekstdən asılı olaraq müxtəlif çalarlar ala bilər. Bəzən güzəştə getmək, səbirli olmaq, münaqişəni yumşaltmaq mənasında da işlənə bilər. Ancaq əsas mənasında həmişə bir qədər hiyləgərlik, məkr və ya gizli bir niyyət vardır. Bu səbəbdən müdarə həmişə mənfi bir hal kimi qəbul edilmir. Bəzi hallarda, xüsusilə də siyasi və ya sosial münasibətlərdə, müdarənin tətbiqi məcburiyyət ola bilər.

Misal üçün, "İş islah və müdaradan keçdi" cümləsində müdarə, problemin həlli üçün səbirli olmağı, münaqişə tərəfləri arasında anlaşma tapmaq üçün güzəştə getməyi ifadə edir. Ancaq digər bir cümlədə, məsələn, "O, düşmənləri ilə müdarə edərək öz məqsədinə çatdı" cümləsində müdarə, gizli bir niyyət, hiyləgərlik və düşməni aldatmaq mənasını daşıyır.

Fars dilindən Azərbaycan dilinə keçmiş olan "müdarə" sözünün etimologiyası da onun mənasını daha yaxşı anlamağa imkan verir. Farsca "mudāra" (مدارا) "səbir etmək", "dözmək", "güzəştə getmək" mənalarını da özündə ehtiva edir. Bu mənalar Azərbaycan dilindəki istifadəsinə də təsir göstərmişdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz