Muzdurluq (is.): Bu termin, əsasən, əmək müqabilində pul və ya digər maddi mükafat alan şəxsin işini, peşəsini, fəaliyyətini bildirir. "Muzdur" sözünün özü də əməkhaqqı alan işçi, işgər mənasını daşıyır. Beləliklə, muzdurluq, bir qayda olaraq, öz işinin müqabilində maddi gəlir əldə edən şəxsin həmin işə məşğuliyyətini, həmin işin təbiətini, həmçinin həmin işlə məşğul olmağın üsul və metodlarını əhatə edir. Bu, həm fiziki, həm də zehni əmək ola bilər. Muzdurluq qısamüddətli, müvəqqəti bir iş ola bildiyi kimi, uzunmüddətli və davamlı bir peşə formasını da ifadə edə bilər. Qeyd etmək lazımdır ki, muzdurluq termini, bəzən sosial kontekstdə, əmək münasibətlərində işçinin asılı vəziyyətini vurğulamaq üçün də işlədilə bilər.
Məna nüansları: "Muzdurluq" sözünün istifadəsi kontekstdən asılı olaraq müxtəlif mənalar kəsb edə bilər. Məsələn, "Muzdurluq etmək" ifadəsi sadəcə işləməyi, əmək fəaliyyəti göstərməyi bildirə bilər. Lakin bəzi hallarda bu ifadə işçinin aşağı sosial statusunu, əmək haqqının azlığını və ya iş şəraitinin pisliyini vurğulamaq üçün də istifadə oluna bilər. Verdiyiniz nümunədə ("Qapılarda muzdurluq edən yurdsuz, yoxsul adam...") məhz bu ikinci məna üstünlük təşkil edir. Burada "muzdurluq" sözü yalnız işləməyi deyil, həm də maddi çətinliklər içində olan, aşağı sosial təbəqəyə mənsub bir insanın ağır və aşağı maaşlı işlə məşğul olduğunu göstərir.
Etimologiya: "Muzdurluq" sözü "muzdur" sözündən törəmişdir. "Muzdur" sözünün kökü fars dilinə gedib çıxır. Farsca "muzd" sözü "haqq", "ödəniş", "əmək haqqı" mənalarını verir. "-luq" isə Azərbaycan dilində isim düzəldən şəkilçidir. Beləliklə, "muzdurluq" sözü hərfi mənada "muzd almaqla bağlı iş, peşə" kimi izah edilə bilər.
Cümlədə istifadə nümunələri:
- O, bütün həyatını ağır muzdurluqla keçirmişdir.
- Qardaşım fabrikdə muzdurluq edir.
- Yoxsulluq onu ağır muzdurluğa məhkum etmişdi.
- Müasir dövrdə də muzdurluqla yaşayan insanlar az deyil.
- Qapıda muzdurluq edən kişinin əlləri qocalmışdı.