Monarxiyalı sifəti, əsasən, hökumət sistemini təsvir etmək üçün işlənir və "monarxiya üsul-idarəsi olan", "padşaha (və ya başqa bir suverenə) tabe olan" mənasını verir. Bu termin, hakimiyyətin bir şəxsdə, adətən irsi olaraq, toplanmış olduğu bir dövlət quruluşunu bildirir. "Monarxiyalı" sözü, sadəcə monarxiya sisteminin varlığını ifadə etməklə yanaşı, bu sistemin xüsusiyyətlərini də nəzərdə tuta bilər. Məsələn, mütləq monarxiyalı bir dövlətdə padşahın hakimiyyəti məhdudlaşdırılmır, konstitusion monarxiyalı bir dövlətdə isə padşahın səlahiyyətləri konstitusiya ilə müəyyən edilir.
Sözün etimologiyasına nəzər salsaq, "monarxiyalı" sözü yunanca "monos" (bir) və "archein" (hakimlik etmək) sözlərindən əmələ gəlmiş "monarxiya" sözündən törəmədir. Beləliklə, "monarxiyalı" sözü həm də "tək bir şəxs tərəfindən idarə olunan" mənasını verir.
Cümlələr içərisində "monarxiyalı" sözünün necə işləndiyi nümunələr:
- Tarixdə bir çox monarxiyalı dövlət mövcud olmuşdur.
- O, monarxiyalı sistemin tənqidçisi idi.
- İngiltərə konstitusion monarxiyalı bir ölkədir.
- Bu ölkənin keçmişi monarxiyalı bir dövrü əhatə edir.
- Müasir dövrdə monarxiyalı dövlətlərin sayı azalmışdır.
Qeyd edək ki, "monarxiyalı" sözü əsasən siyasi kontekstdə işlənir və digər kontekstlərə uyğunlaşdırılması məhduddur. Terminin dəqiq mənası, istifadə olunduğu cümlənin kontekstindən asılı olaraq dəyişə bilər. Məsələn, "monarxiyalı ailə" ifadəsi, formal olmasa da, ailənin patriarxal, yəni bir şəxsin (ata və ya başqa bir üzvün) üstünlük təşkil etdiyi bir quruluşda olduğunu ifadə edə bilər.