izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Mintənə sözü farsca "nimtənə" sözündən götürülmüşdür. Azərbaycan dilində "nimtənə"nin qısalmış, əsasən şifahi nitqdə istifadə olunan formasıdır. Əslində, "nim" (yarım) və "tənə" (çəki vahidi, təxminən 12,5 kq) sözlərindən təşkil olunmuş bir birləşmədir. Beləliklə, mintənə, təxminən 6,25 kq ağırlıq ifadə edir. Lakin, tarixi kontekstdə və hətta müasir istifadədə "mintənə"nin dəqiq kütləsi müəyyən bir çərçivəyə salınmır, daha çox "yarım tənə" kimi təsəvvür edilən, nisbi bir kütlə vahidi kimi qəbul edilir. Yəni, müəyyən bir əşyanın ağırlığının yarım tənəyə yaxın olmasını bildirmək üçün işlədilir. Hətta, bəzi regionlarda "mintənə"nin kütləsi, kontekstdən asılı olaraq, fərqli dəyərlər ala bilər.

Hacı Salehin "Amma, ağa, mintənənin ölçüsü məlum olsa, çox yaxşı olardı" sözlərindəki istifadə, bu qeyri-müəyyənliyin vurğulanmasını göstərir. Bu cümlədə mintənənin dəqiq ağırlığının bilinməməsi, tərəflər arasında müəyyən bir qeyri-müəyyənlik yaradır və bu qeyri-müəyyənliyin aradan qaldırılmasının arzulandığını ifadə edir. Beləliklə, cümlədə "mintənə"nin deyil, onun dəqiq ölçüsünün məlum olmamasının vacibliyi ön plana çıxır.

Müasir Azərbaycan dilində "mintənə" sözü əsasən yaşlı nəslin dilində və ya xalq ədəbiyyatında, tarixi kontekstdə istifadə olunur. Yazılı ədəbiyyatda istifadə tezliyi aşağıdır, daha çox şifahi nitqdə rast gəlinir. Qeyd etmək vacibdir ki, bu sözün coğrafi ərazilərə görə mənasında və kütlə vahidi olaraq dəyərində kiçik fərqlər ola bilər.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz