Mışhamış sözü Azərbaycan dilində zərf kimi işlənir və əsasən uşaqların sakit və şirin yuxusunu ifadə edir. Lüğətlərdəki qısa izah "sakit və şirin (uşağın yatmağı haqqında)" ifadəsi sözün mənasını tam əhatə etmir. Mışhamış, sadəcə sakit yuxudan daha çox, uşağın dərin, narahatçılıqdan uzaq, xoş bir yuxuda olduğunu, bədənin tamamilə rahatladığını, hətta bir növ "düşməyə" başlamaq əlaməti kimi də qəbul edilə bilər. Bu mənada, "huzurlu", "dərin", "rahatlayıcı" kimi sözlər də mışhamışın mənasını tamamlayır. Söz, uşağın yuxusunun keyfiyyətini vurğulayır.
Sözün etimologiyasına gəldikdə, mışhamışın türk dillərindən gəldiyi güman edilir. "Mış" və "hamış" kimi hissələrin birləşməsindən əmələ gəlmiş ola bilər. Bu hissələrin ayrı-ayrı mənaları tam aydın olmasa da, ümumi mənada "yumşaq", "sürüşkən", "rahat" kimi təsəvvürlər yaradırlar. Bu səbəbdən, mışhamış sözü fonetik cəhətdən də uşağın yuxusunun yumşaqlığını, sakitliyini və rahatlığını təsvir edir.
Cümlədə işlənmə nümunələri:
• Uşaq mışhamış yatır, onu oyatmaq istəməzdim.
• Körpə mışhamış yuxuya getdi, otaqda səs-küy etməyin.
• Mışhamış yatan uşağın üzündə xoş bir təbəssüm var idi.
Göründüyü kimi, mışhamış sözü həm müstəqil olaraq, həm də digər sözlərlə birlikdə işlədilərək uşağın sakit və dərin yuxusunu ifadə etməkdə daha dolğun bir məna verir. Sözün ifadə etdiyi həlimlik və rahatlıq onu digər oxşar mənalı sözlərdən (məsələn, sakitcə, səssizcə) fərqləndirir.