Məzhəkənəvislik

izahlı lüğət 1 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məzhəkənəvislik (is. köhn.) – Komediya janrında əsərlər yazma sənəti; komedioqrafiya. Termin köhnəlmiş olsa da, müasir dilçiliyə dərin kökləri olan və mənasını tam əks etdirən bir termindir. "Məzhəkə" sözünün özündən irəli gələrək, "məzhəkənəvislik" sözü əyləncəli, həmçinin satirik və ya tənqidi elementləri özündə birləşdirən, əsasən dramatik janr olan komediya janrında əsərlər yazmaq bacarığını, peşəkarlığını ifadə edir. Bu, sadəcə "komediya yazmaq" deyil, həmçinin əsərin süjet quruluşunu, personajların xarakterizasiyasını, dilin təsvir vasitələrini, yəni komediya janrının spesifikasını tam mənimsəməyi və ustalıqla tətbiq etməyi nəzərdə tutur.

Məzhəkənəvisliyin əsas məqsədi tamaşaçıya əyləncə vermək, gülüş doğurmaq olsa da, bir çox hallarda ictimai hadisələrə, mənəvi dəyərlərə, insan qüsurlarına parodiya, ironiya, sarkazm kimi üsullar vasitəsilə tənqidi yanaşmanı da əhatə edir. Bu baxımdan, məzhəkənəvislik sadəcə bir sənət deyil, həm də ictimai təsir gücünə malik bir vasitədir. Klassik məzhəkənəvi əsərlərdə sosial reallıq əks etdirilir, adətlər, davranışlar tənqid olunur, müəyyən fəlsəfi ideyalar ifadə olunur.

Misal üçün, verilmiş sitatda "Məzhəkənəvislikdə [Qoqola] bərabər Rusiyada hələ bir kəs tapılmayıb" ifadəsi, Qoqolun məzhəkənəvislik sahəsindəki üstünlüyünü, əsərlərinin məzmun və forma baxımından əvəzsizliyini vurğulayır. Bu, onun əsərlərinin həm əyləncəli, həm də ictimai əhəmiyyət daşıdığını göstərir. Müasir dil istifadəsində "məzhəkənəvislik" sözü yerini "komedioqrafiya" və ya "komediya müəllifi olmaq" kimi ifadələrə buraxa bilər, lakin tarixi konteksdə özünəməxsus yerini qoruyub saxlayır.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz