izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məva (ər. مَوْضِع‎ - mauḍiʿ) sözü klassik Azərbaycan ədəbi dilində geniş işlənən bir leksik vahiddir. Əsas mənası "yer", "məkan", "məskən" və "yurd"dur. Lakin, sadəcə coğrafi bir nöqtəni deyil, daha çox bir varlığın - insanın, heyvanın və ya hətta bir əşyanın - mövcud olduğu və ya yerləşdiyi müəyyən bir ərazi və ya məkanı ifadə edir. Bu mənada, "məva" sözü "yer" və ya "məkan" sözlərindən daha emosional yüklənmə daşıyır və həmin ərazinin həmin varlıq üçün özünəməxsus bir əhəmiyyət kəsb etdiyini vurğulayır.

Misal olaraq, "Hər kəsin var bir mənzili, məvası" misalında "məva" sözü sadəcə yaşayış yeri kimi deyil, daha çox həmin şəxsin mənsubiyyət hiss etdiyi, özünü evində hiss etdiyi, ruhen bağlı olduğu bir məkanı ifadə edir. Bu mənada, "məva" sözü "vətən" mənasına da yaxınlaşa bilər, lakin "vətən"dən fərqli olaraq, daha kiçik, daha konkret bir ərazini ifadə edir. "Mənzil" daha çox fiziki bina, ev mənasında istifadə olunarkən, "məva" bu evin yerləşdiyi ərazi, ətraf mühitlə birlikdə həmin şəxsin məskənini təşkil edir.

Qeyd etmək lazımdır ki, "məva" sözü müasir Azərbaycan dilində geniş işlənməsə də, klassik ədəbiyyatda və poetik dildə tez-tez rast gəlinir. Onun istifadəsi, mətnə daha zəngin və ifadəli bir üslub qatır. "Aləmdə Zakir tək avara kimdir?" misalında isə "məvası"nın olmaması, Zakirin məskənsiz, yurdsuz, köçəri həyat tərzi sürdüyünü vurğulayır. Bu isə "məva" sözünün mənasının həm fiziki, həm də metaforik olaraq dərk edilməsinə imkan verir.

Ümumiyyətlə, "məva" sözü "yer", "məkan", "məskən", "yurd" sözlərinin sinonimi kimi qəbul edilsə də, onlardan daha zəngin bir məna yükü daşıyır və ədəbi dilin özünəməxsus bir xüsusiyyətini əks etdirir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz