Məst (məst₂) – Azərbaycan dilinin zəngin leksikasında yer alan bir sözdür. Etimoloji baxımdan fars dilindən (مَست) gəlmişdir və "sərxoş, ayıldığım" mənasını daşıyır. Lakin zaman keçdikcə bu məna köçüb, əsasən dəridən və ya digər yumşaq materiallardan hazırlanmış, yüngül ayaqqabı kimi məna qazanmışdır. Bu səbəbdən, sözün əsas mənasını müəyyənləşdirərkən həm etimoloji kökünə, həm də müasir istifadəsinə nəzər salmaq vacibdir.
Müasir Azərbaycan dilində "məst" sözü, adətən, dəridən, parçadan, ya da başqa yumşaq materiallardan hazırlanmış, sadə və yüngül ayaqqabı növünü ifadə edir. Çox vaxt çəkmə və ya başqa ağır ayaqqabılardan fərqli olaraq, ev ayaqqabısı, yay ayaqqabısı kimi təsəvvür edilir. Həmçinin, məst, əsasən, kənd yerlərində daha geniş istifadə olunur. Şəhər lüğətində daha az rast gəlinir və yerini "çəkmə" , "terlik" və s. kimi sözlər tutmuşdur.
Sözün istifadəsinə dair nümunələr:
- "Qoca kişi ayağında köhnə məstlərlə bağda gəzirdi."
- "Yay aylarında incə dəri məstlər geyməyi xoşlayıram."
- "Uşaqlar həyətdə oyun oynayarkən məstlərini itirdi."
Qeyd etmək lazımdır ki, "məst" sözü farsca "məst" (مَست) sözü ilə etimoloji əlaqəyə malikdir. Lakin bu etimoloji əlaqə sözün müasir mənasında açıq şəkildə görünmür. Əvvəlki mənanın (sərxoş) zaman keçdikcə məcazi mənada ayaqqabının yüngül və rahat olmasına aid edilməsi ehtimal olunur.
Beləliklə, "məst" sözü, tarixi kökləri və müasir istifadəsi nəzərə alınaraq, dəridən və ya digər yumşaq materiallardan tikilmiş, yüngül və sadə ayaqqabı kimi tərif edilə bilər. Sözün dialektal xüsusiyyətlərini və tarixi inkişafını bilmək onun düzgün anlaşılması və istifadəsi üçün çox əhəmiyyətlidir.