Mərcan (ər. مرجان - marjān): Zoologiya terminidir. Dəniz dibində, xüsusilə tropik və subtropik sularda, qayalara və ya digər sərt səthlərə yapışaraq koloniya halında yaşayan, əksər hallarda skelet əmələ gətirən kiçik, çoxhüceyrəli dəniz onurğasız heyvanlarının ümumi adıdır. Mərcanlar, əsasən, anthozoa sinfinə aid olan cnidarianlar (çoxhüceyrəli heyvanlar) qrupuna daxildir. Onların bədənləri radial simmetriyaya malikdir və həzm boşluğuna açılan ağızları vardır. Mərcanların əksəriyyəti fotosintez edən zooxantella adlı yosunlarla simbiotik əlaqədədir. Bu simbiotik münasibət, mərcanların əmələ gətirdiyi mərcan riflərinin inkişafında mühüm rol oynayır.
Mərcanlar, əmələ gətirdikləri kəlsit və ya aragonitdən ibarət sərt skeletləri ilə tanınırlar. Bu skeletlər, zaman keçdikcə böyük mərcan riflərini əmələ gətirir. Mərcan rifləri dəniz həyatının müxtəlif növləri üçün əvəzsiz yaşayış mühitini təmin edir və biomüxtəlifliyin yüksək olduğu ərazilərdir. Mərcanların rəngləri və formaları olduqca müxtəlifdir, bu da onların dəniz ekosistemində estetik əhəmiyyətini artırır.
Terminin etimologiyasına gəldikdə, "mərcan" sözünün ərəbcə "مرجان" (marjān) sözündən götürülməsi qeyd olunur. Ərəb dilindəki kökün mənası birbaşa olaraq "dəniz daşı" və ya "dəniz ağacı" kimi izah edilə bilər. Bu, mərcanların görünüşü və dənizdəki mövqeyini əks etdirir. Türk dillərində "mərcan" sözünün əsasən ərəb mənşəli olduğu qəbul edilir.
Cümlədə istifadəsi nümunələri:
- Qırmızı dənizdə gözəl mərcan rifləri var.
- Mərcanlar dəniz ekosistemi üçün çox vacibdir.
- Suyun çirklənməsi mərcanların həyatını təhlükə altına qoyur.
- Sualtı dalğıc, mərcanların möhtəşəm dünyasını kəşf etdi.
- Onun boyunbağı gözəl mərcanlardan hazırlanmışdı.