izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məngəl sözü Azərbaycan dilində əsasən iki əsas mənada işlənir: birincisi, odun, kömür və ya digər yanacaq materiallarının yandırılması və istilik əldə edilməsi üçün istifadə olunan, ümumiyyətlə dəmir konstruksiyadan ibarət qurğu; ikincisi isə, mətninizdə də qeyd olunduğu kimi, kol-kosları kəsib doğramaq üçün istifadə olunan alət, dəhrə kimi tərif oluna bilər. İkinci mənada istifadəsi daha çox dialektal və ya regional olaraq yayılmışdır.

Birinci mənada məngəl sözü, qədim fars dilindən (مَنگَل - mangel) keçmişdir və əslində "od yer" mənasını verir. Bu mənada söz, evlərdə istilik mənbəyi kimi istifadə olunan müxtəlif ölçülü və formalı dəmir qurğuları ifadə edir. Bu qurğular, kömür, odun, qaz və ya elektrik enerjisi ilə işləyə bilər. Misal üçün: "Qış gecələrini isti keçirmək üçün evin ortasında böyük bir məngəl yandırılmışdı." və ya "Yeni məngəl almışıq, indi daha rahat istiyəcəyik."

İkinci mənada isə, məngəl sözünün kökü, "kəsmək", "doğramaq" mənasını verən köklərlə əlaqələndirilə bilər, lakin etimoloji əlaqəsi qəti olaraq müəyyən edilməmişdir. Bu mənada istifadə olunan məngəl, adətən balta və ya oxşar alətlərdən fərqlənir və daha çox kiçik ölçülü, əl ilə işlədilən bir doğrama alətidir. Əsasən kənd təsərrüfatında və ya meşə işlərində kol-kosları doğramaq üçün istifadə edilir. Misal olaraq: "Bağdakı quru kolları məngəllə doğradı." və ya "Qoca əlindəki köhnə məngəllə ağac budaqlarını kəsirdi."

Beləliklə, məngəl sözü kontekstə görə fərqli mənalarda işlənən polisemantik bir sözdür. Sözün hansı mənada işləndiyini cümlənin ümumi məzmunundan müəyyən etmək mümkündür.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz