Mənəviyyat (ər. معنوية - ma'nawiyya) termini insanın daxili aləmini, əxlaqi, əqidəvi, duyğu və dəyər sistemini əhatə edən geniş bir anlayışdır. Sadəcə "yüksək əxlaq" deyə tərif edilməkdən daha çox, mənəviyyat insanın özünə, cəmiyyətə və varlığın daha geniş mənzərəsinə münasibətini əks etdirir. Bu, əxlaq qaydalarından, vicdan hisslərindən, əqidə və inanclarından, məsuliyyət hissindən, həmçinin insanın həyat məqsədlərindən və dəyərlərindən ibarət mürəkkəb bir sistemdir.
Mənəviyyat anlayışı, müxtəlif mədəniyyətlərdə və fəlsəfi düşüncə sistemlərində fərqli şəkildə təsvir edilə bilsə də, ümumi olaraq insanın daxili dünyasının əxlaqi, əqidəvi və duyğu komponentlərini əhatə edən bir çərçivəni təşkil edir. Bu çərçivənin elementləri arasında ədalət, doğruluq, mərhəmət, sevgi, şərəf, qayğıkeşlik, sədaqət, təvazökarlıq və s. kimi keyfiyyətlər yer alır. Bu keyfiyyətlərin inkişafı və tətbiqi, insanın özünü tanıması, özünü inkişaf etdirməsi və başqaları ilə harmonik münasibətlər qurması üçün vacibdir.
Mənəviyyat, fərdi səviyyədə olduğu kimi, kollektiv səviyyədə də (məsələn, xalqın mənəviyyatı, millətin mənəviyyatı) nəzərdən keçirilə bilər. Bir xalqın mənəviyyatı, onun tarixi təcrübəsindən, ənənələrindən, dəyərlərindən və inanclarından qaynaqlanan ümumi əxlaqi və mədəni normaları əks etdirir. Mənəviyyatın güclü olması, cəmiyyətin davamlılığı, sabitliyi və inkişafı üçün vacib şərtlərdən biridir.
Cümlə içərisində nümunələr:
- Onun yüksək mənəviyyatı hamını heyran edirdi.
- Müasir cəmiyyətdə mənəviyyatın qorunması vacib məsələdir.
- Xalqın mənəviyyatı onun tarixi və mədəniyyəti ilə sıx bağlıdır.
- Mənəviyyatın zəifləməsi cəmiyyətdə böhranlara səbəb olur.
- Ədəbi əsərlərdə mənəviyyatın müxtəlif tərəfləri əks olunur.