izahlı lüğət 0 baxış 0 reaksiya Düzəliş

Məmur₂ (ərəbcə "mümür" sözündən, "abad", "abaddan" mənasında) – Azərbaycan dilində tarixi və ədəbi kontekstdə istifadə olunan bir sözdür. Müasir Azərbaycan dilində "məmur" sözü əsasən dövlət və ya özəl qurumlarda işləyən vəzifəli şəxsi bildirir. Ancaq bu köhnə mənası "abad", "yaşıl", "cənnetvari", "inkişaf etmiş", "fəxur" kimi mənaları da əhatə edir. Bu mənada söz, ərazi və ya bir vəziyyətin gözəl, inkişaf etmiş və firavan halda olmasını ifadə edir.

A.Səhhətin misalında olduğu kimi ("Qoy cahan elm ilə pürnur olsun; Vətən o sayədə məmur olsun"), "məmur" sözü elm və inkişafın gətirdiyi tərəqqi və firavanlıq mənasında işlənir. Burada Vətənin elm sayəsində abad, gözəl və firavan olacağı ifadə olunur. Əsərdəki "məmur" sözü, müasir "məmur" anlayışından fərqli olaraq, dövlət qulluqçusunu deyil, vətənin inkişaf etmiş və çiçəklənən vəziyyətini ifadə edir.

İkinci misalda ("Qalmadı bərqərar bir xanə; Cümlə məmur oldu viranə") isə "məmur" sözü əksinə, əvvəlki vəziyyətin tam əksini, yəni viranə və dağılmış halda olmasını ifadə etmək üçün ironik şəkildə işlədilir. Burada "məmur" sözünün "abad" mənası nəzərə alınaraq, təzad üzərində qurulmuş bir ifadə yaradılmışdır. Xanaların əvvəlki abad vəziyyətinin əksi olan viranə vəziyyətinə vurğu edilir.

Beləliklə, "məmur₂" sözünün tarixi mənası müasir mənasından fərqlidir və kontekstdən asılı olaraq "abad", "inkişaf etmiş", "fəxur", həmçinin ironik mənada "viranə" mənalarında işlənə bilər. Sözün çoxmənalılığını anlamaq üçün mətnin ümumi məzmununa və kontekstinə diqqət yetirmək vacibdir.

Söz-söhbət (0)

Bu haqda yaz