Mələkülmövt (ərəbcə: مَلَكُ ٱلْمَوْت - malakul-mavt) sözü, Azərbaycan dilinə ərəb dilindən keçmişdir və hərfi tərcüməsi "ölüm mələyi" deməkdir. İslam dininə görə, Allah tərəfindən ruhları alması üçün təyin edilmiş mələkdir. Ən çox Əzrail adıyla tanınır, lakin Əzrail, mələkülmövtün spesifik bir adıdır, mələkülmövt isə daha ümumi bir termindir. Buna görə də, mələkülmövt sözü, hər hansı bir ölüm mələyini ifadə edə bilər, yalnız Əzrail mələyi ilə məhdudlaşmır.
Lüğətlərdə verilən əsas mənası Əzrail olmasına baxmayaraq, Azərbaycan dilindəki istifadəsi daha genişdir. Ədəbiyyatda və gündəlik danışıqda mələkülmövt sözü, birinci mənası (Əzrail) ilə yanaşı, məcazi mənada da işlədilir.
Birinci məna (Əsas məna): Ölüm anında insanın canını alan mələk. Nümunə: "Mən öləndə gördüm, mələkülmövt gəldi." (Ə. Haqverdiyev) Bu cümlədə mələkülmövt sözü, klassik mənasında, yəni Əzrail mələyi kimi başa düşülür.
İkinci məna (Məcazi məna): Çox qorxulu, bədheybət, xüsusilə də qadınlar üçün istifadə olunan, qorxu və dəhşət hissi oyadan şəxsiyyəti ifadə edir. Bu mənada istifadə olunan mələkülmövt, əsas mənasından fərqli olaraq, insanın ölümlə əlaqələndirilən qorxusundan və qaranlıq, qorxulu görüntüsündən istifadə edərək məcazi bir təsvir yaradır. Nümunə olaraq: "O qadın elə bədheybət idi ki, hər kəs onu mələkülmövt adlandırırdı." burada mələkülmövt, qadının dəhşətli görünüşünü vurğulamaq üçün işlədilir.
Beləliklə, mələkülmövt sözü, kontekstdən asılı olaraq, həm əsas mənasında (Əzrail), həm də məcazi mənasında (qorxulu, bədheybət şəxs) işlənə bilər. Sözün istifadəsindəki bu çoxmənalılıq, Azərbaycan dilinin ifadə imkanlarının genişliyini göstərir.