Mələkə (ər. مَلِكَة - malika) sözü ərəb mənşəlidir və "padşah qadını", "şahzadə xanım", "sultan arvadı" mənalarını verir. Lüğətlərdə sadəcə "padşah arvadı" və ya "şahbanu" kimi tərcümə olunsa da, bu, mənasının tam əhatəliliyini ifadə etmir. Mələkə, sadəcə padşahın həyat yoldaşı deyil, həm də onun sosial və siyasi statusunu, hakimiyyətini simvolizə edən bir tituldur. Tarixi mənbələr göstərir ki, bəzi mədəniyyətlərdə mələkələr müəyyən səlahiyyətlərə və təsirlərə malik olmuş, hətta padşahın siyasi qərarlarında söz sahibi olmuşlar.
Sözün işlənməsinə dair nümunələrə baxaq: "O, neçə gündür ki, mələkənin dışarı çıxmasını gözləyirmiş." Bu cümlədə "mələkə" sözü konkret bir şəxsi, yəqin ki, yüksək sosial statuslu bir qadını ifadə edir. Lakin söz, daha geniş mənada, yüksək vəzifəli qadınlar üçün də istifadə oluna bilər. Məsələn, "Tarixçi, böyük mələkənin həyatından bəhs edən yeni bir kitab nəşr etdi." bu cümlədə "mələkə" sözü tarixi kontekstdə, yüksək sosial mövqeyə sahib bir qadın üçün istifadə olunub.
Beləliklə, "mələkə" sözünün mənasını yalnız "padşah arvadı" ilə məhdudlaşdırmaq düzgün olmaz. Onun mənası tarixi kontekstdən, cümlənin quruluşundan və istifadə edilmə məqamından asılı olaraq dəyişə bilər. Daha dəqiq və geniş mənada, "mələkə" sözü yüksək sosial statusa, hakimiyyətə və nüfuzlu mövqeyə malik qadını ifadə edir.